Umjesto politikanstvu, da se Ministar okrene činjenicama i agrumentima

Građanska inicijativa „Sačuvajmo Sinjajevinu“ još jednom je ostala zatečena navodima odlazećeg ministra odbrane Predraga Boškovića, koji se, u nedostatku argumenata, koristi notornim neistinama, zamjenom teza i obmanama, te branitelje Sinjajevine pokušava da predstavi kao neprijatelje države i vojske. Građani koji već 14 dana Sinjajevinu brane od devastacije i uništavanja, i koji u očajničkom pokušaju spašavanja ovog netaknutog ekosistema provode dane i ledene noći pod vedrim nebom, nijesu neprijatelji već prijatelji države i vojske. To su građani koji su se pobunili protiv kratkovide odluke koja nije u najboljem interesu građana Crne Gore, a koja bi za posledicu imala ubijanje najvećeg balkanskog pašnjaka i netaknutog poljoprivrednog i turističkog blaga naše zemlje.

Mi ne želimo onesposobiti našu vojsku, naprotiv, ali ono što ministar odbrane radi sa vojskom je nedopustivo. Boškovićeva je zasluga za svaki negativan komentar o vojsci. Građani znaju da naši časni oficiri i vojnici nikada ne bi bili protiv naroda, ali sada Ministar svojim politikanstvom pokušava da zavadi narod i vojsku. U tome neće uspjeti i umjesto što jeftinim spinovanjem pokušava da obmane javnost trebalo bi da argumentovano odgovori na ozbiljna pitanja koja su mu postavljena.

Građanska inicijativa „Sačuvajmo Sinjajevinu“ obratila se zvaničnim dopisom Ministarstvu odbrane od kojeg je tražila da javnost Crne Gore obavijesti da li je ovo ministarstvo, u procesu donošenja odluke o vojnom poligonu, od Ministarstva održivog razvoja i turizma i Agencije za zaštitu prirode i životne sredine bilo obaviješteno o sledećim važnim činjenicama:

1. Da se planirani vojni poligon nalazi u okviru tranzicionog područja (zone) Biosferinog rezervata „Kanjona rijeke Tare“, te da postoje važne činjenice i norme koje se moraju poštovati u vezi ovog međunarodno zaštićenog UNESCO područja?

Da napomenemo da je za tranzicionu zonu – područje Biosferinog rezervata, definisano da je to područje u kojem zajednice njeguju socio-kulturno i ekološki održive ekonomske i ljudske aktivnosti (The transition area is where communities foster socio-culturally and ecologically sustainable economic and human activities).

2. Da je u vrijeme donošenja odluke o lokaciji vojnog poligona bila u toku zakonska procedura uspostavljanja zaštićenog prirodnog dobra na području Sinjajevine, te da je ovo područje trebalo staviti pod zaštitu shodno Prostornom planu Crne Gore do 2020. godine.

„Studija zaštite i uspostavljanje zaštićenog prirodnog dobra na području Sinjajevine“ urađena je u julu 2016. godine u okviru projekta: „Sinjajevina“, za čiju realizaciju su opštine Mojkovac, Kolašin, Žabljak, Šavnik i Danilovgrad dobile sredstva od Delegacije Evropske Unije u Crnoj Gori kroz Međuopštinski razvojni grant program.

Projekat „Sinjajevina“ je sprovodila Opština Mojkovac u partnerstvu sa opštinama Kolašin, Žabljak, Šavnik i Danilovgrad. Shodno aktivnostima i ciljevima u okviru ovog projekta područje Sinjajevine je trebalo da bude stavljeno pod zaštitu još u ovom projektu 2016/2017.

3. Da se mora utvrditi način na koji će se sprovoditi odredbe EU Direktive o očuvanju divljih ptica (Directive 2009/147/EC of the European Parliament and of the Council of 30 November 2009 on the conservation of wild birds) na području Sinjajevine s obzirom da je na ovom području identifikovano potencijalno područje od posebnog interesa za ptice – SPA na površini od 39.240 ha.

Naime, u okviru IPA projekta „Uspostavljanje Natura 2000 u Crnoj Gori“, koji je finansiran od strane Evropske Unije sa tri miliona eura, područje Sinjajevine je na osnovu EU standarda u oblasti zaštite prirode (EU Direktive o očuvanju divljih ptica – Directive 2009/147/EC of the European Parliament and of the Council of 30 November 2009 on the conservation of wild birds) identifikovano kao potencijalno područje od posebnog interesa za ptice – SPA sa površinom od 39.240 ha (izvor: Rubinić, B., Sackl, P. & Gramatikov, M., 2019: Conserving of wild birds in Montenegro. The first inventory of potential Special Protection Areas in Montenegro. AAM Consulting. Budapest xiii +328 pp.).

4. Da se mora utvrditi način na koji će se sprovoditi obaveze iz Bernske konvencije s obzirom da je područje Sinjajevine, tačnije Babji zub (Torna) i Gradište, identifikovano kao jedno od područja u okviru Emerald mreže kod nas.

5. Da se mora utvrditi način na koji način će se sprovoditi obaveze iz EU Habitatne direktive na području Sinjajevine. Naime, tokom izrade „Studija zaštite i uspostavljanje zaštićenog prirodnog dobra na području Sinjajevine“, u 2015. i 2016 god, na području Sinjajevine su identifikovana staništa i vrste sa dodataka EU Direktive o staništima (Council Directive 92/43/EEC of 21 May 1992 on the conservation of natural habitats and of wild fauna and flora), ukupno 10 tipova staništa i 32 vrste.

Dakle, postavlja se pitanje, da li je Ministarstvo odbrane u procesu donošenja odluke o lokaciji vojnog poligona bilo obaviješteno od Ministarstvo održivog razvoja i turizma i Agencija za zaštitu prirode i životne sredine o obavezama Crne Gore po osnovu gore pomenutih međunarodnih konvencija i EU direktiva. Dvije pomenute EU direktive su pravno implementiranje Bernske konvencije, obavezujuće su za sve članice EU, ali i za kandidate za članstvo u EU. Prema članu 9 Ustava Crne Gore „potvrđeni i objavljeni međunarodni ugovori i opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava sastavni su dio unutrašnjeg pravnog poretka, imaju primat nad domaćim zakonodavstvom i neposredno se primjenjuju kada odnose uređuju drugačije od unutrašnjeg zakonodavstva.“

Slični dopisi su upućeni i Ministarstvu održivog razvoja i turizma i Agenciji za zaštitu prirode i životne sredine budući da je njihova obaveza bila da o ovim pitanjima obavijeste Ministarstvo odbrane i Vladu Crne Gore prije donošenja sporne odluke.

Istovremeno, GI „Sačuvajmo Sinjajevinu“ se nada da će što prije doći do tranzicije vlasti, te da će nova Vlada korigovati grešku prethodne. Taj potez je nužan i hitan, jer od njega zavisi zdravlje desetina građana koji istrajno ostaju na planini do konačnog rješenja ovog pitanja i zaštite ovog dragocjenog javnog dobra.

S poštovanjem GI Sačuvajmo Sinjajevinu