Kancerogene materije u vodovodima: Pijemo vodu iz azbestnih cijevi

U opštini Danilovgrad voda još u značajnoj mjeri protiče kroz vodovodne azbestne cijevi. Prema podacima naučnika iz oblasti zaštite na radu, samo u Danilovgradu ove cijevi čine oko 70 – 100km cjevovoda. Ono što je prilično uznemirujuće u ovom podatku je informacija da je azbest nesumnjivo štetan po zdravlje čovjeka. Stoga, otvaramo pitanje, koliko je štetan kada protičući kroz vodovodnu mrežu dolazi direktno u naš organizam?

Prema informacija sa platforme Evropske komisije, azbest je opasan samo ako se kruni i ako se njegova vlakna nađu u vazduhu – kao azbestna prašina. Udisanje tih vlakana može uzrokovati opasne bolesti. Međutim, one su vrlo rijetke kod ljudi koji se ne izlažu velikim količinama azbesta. Uglavnom se pojave kod osoba koje redovno rade ili su radile s azbestom.

Radnici danilovgradskog Vodovoda bez adekvatne zaštite na radu. Najčešće na mjestima sa minimalnim zaradama

Direktivom 1999/77/EZ zabranjene su sve primjene azbesta od 1. januara 2005. Osim toga, Direktivom 2003/18/EZ zabranjeno je vađenje azbesta te proizvodnja i obrada proizvoda od azbesta. Međutim, najveći je problem izlaganje azbestu tokom uklanjanja, rušenja, servisiranja i održavanja. Direktivom 2009/148/EZ Evropskog parlamenta od 30. novembra 2009. o zaštiti radnika od rizika povezanih s izlaganjem azbestu na radu propisuje se stroga kontrola izlaganja svim vrstama i oblicima azbesta. Kod nas su radnici koji rade na održavanju vodovodne mreže najčešće izloženi azbestu i azbestnoj prašini.

Sve bolesti vezane za azbest se manifestuju nekoliko godina nakon kontaminacije i neizlječive su.

Zaštita koju nose radnici u Americi pri uklanjanju azbestnih cijevi

“Šestog juna 2006. godine, američka državna ekspertska komisija je dodala rak larinksa (dijela grla) na listu bolesti direktno povezanih sa izloženosti azbestom. Američki “Institute of Medicine” (IOM) je zaključio da opsežne studije i ispitivanja dokazuju uzročno-posljedičnu vezu između izloženosti azbestu i raka larinksa (dijela grla koji sadrži glasne žice)”,

Azbest može ući u pitku vodu iz erozije prirodnih ležišta, rudarske operacije ili cementirane cijevi koje sadrže azbest (ATSDR 2001).

Dobro je poznato da je voda – izvor života. Nego, šta ako je voda, koja protičući kroz azbestne cijevi i ulazeći u naš organizam, zapravo nesigurna? Tada voda poprima potpuno drugo značenje. Ako je suditi po dinamici zamjene ovih cijevi u opštini Danilovgrad – razloga za paniku nema.

Zamjena azbestnih cijevi umjesto kolektora

Tokom protesta grupe građana „Stop kolektoru u Centar Danilovgrada“ često se kao argument isticala veća potreba za projektom zamjene azbestnih cijevi od izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda odnosno da se prioritet treba dati javnom zdravlju ispred  zagađanja rijeke.

Isrpravka članka:

U prvoj verziji članka je navedeno da 70% cjevovoda čine azbestne cijevi, što je pogrešan podatak. Dužina cijevi se procjenjuje na 70 – 100km od ukupno 600km koliko ih ima u opštini Danilovgrad.