By 
Nezadovoljavajuća je percepcija rizika kod učesnika u drumskom saobraćaju, a loše društvene prilike jedan su od glavnih faktora povećanja broja saobraćajnih nezgoda.
Vozila zbog svoje neispravnosti ili otkaza u toku vožnje mogu dovesti do nastanka saobraćajne nesreće, a sam čovjek kao učesnik u saobraćaju, bilo da se radi o pješaku ili vozaču sklon je greškama zbog svojih psihofizičkih ograničenja koja mogu dovesti do saobraćajne nesreće. Kada na ovo dodamo rijetke kontrole saobraćaja i održavanja saobraćajnica i trotoara, od strane nadležnih lokalnih službi, dobijamo svakodnevnu igru života i smrti.
Automobilima samo što se ne uđe u obrazovne institucije
U Danilovgradu smo nerijetko svjedoci nepropisnog parkiranja i ostavljanja vozila na površinama koje su rezervisane za pješake što iste tjera na silazak na kolovoz gdje su, zbog neprilagođene vožnje, izloženi rizicima. Lokalne službe kontrole saobraćaja rijetko možemo vidjeti na saobraćajnicama u blizini škola kako upozoravaju ili kažnjavaju učesnike u saobraćaju.
Pješaci, a naročito djeca, ne mogu vidjeti da im vozilo ide u susret sve dok ne izađu na ulicu. Tada je čak i pitanje da li će ih vozači pustiti da prođu iako prelaze na mjestu predviđenom za to. Pojedinci se često parkiraju i na trotoarima, te ih, posebno roditelji sa djecom, teško zaobilaze.
Svjedoci smo da isto, nažalost, zna izazvati nesreće sa fatalnim posledicama.
Nezadovoljavajuća percepcija rizika
Neophodno je kontinuirano raditi, uz adekvatnu finansijsku podršku, na eliminaciji opasnih mjesta na saobraćajnoj mreži, postaviti stubove na trotoarima u gusto naseljenim jezgrima Danilovgrada i Spuža, ali i pristupiti češćoj kaznenoj politici.
Bulevar Danilovgrad – Podgorica, bez trotoara, sa maksimalnim brzinama 40, 60 i 80km/h – Vozi se i preko 200 km/h
Ekstremne represivne mjere je potrebno primjenjivati kod uzrokovanja fatalnih posledica, kao na primjer oduzimanje vozačke dozvole na duži vremenski period, uz obavezu psiho-testa i ponavljanja vozačkog ispita. Zatim, oduzimanje vozila vozaču koji je i vlasnik, a ako koristi tuđe vozilo, značajne novčane kazne i za vlasnika, itd. Kod ekstremnih posledica potrebna je trajna zabrana učešća u saobraćaju.
Niti jedan sistem koji koristimo u svakodnevnom životu nije kao saobraćajni sistem jer se u njemu gube životi i zdravlje ljudi, te uništava imovina, a nepotrebno se gubi i vrijeme zbog zagušenja saobraćaja, što ima veliki uticaj na kvalitet života i društvo u cjelini.
Saobraćajna kultura često se ispoljava u prihvatanju određenih stavova i vrijednosti, kao i stepena moralnosti pa je pojedini autori približavaju socijalnoj zrelosti. Nivo saobraćajne kulture, kod svakog učesnika u saobraćaju, nije teško utvrditi, ali je problematično mijenjati, jer se sporo mijenja sistem vrijednosti, morala i ponašanja. U najopštijem smislu, može se reći da saobraćajna kultura predstavlja nivo prihvatanja i primjene nivoa saobraćajnog znanja, vještina i navika, formiranje karakternih osobina, razvijanje pozitivnih stavova, interesovanja, vrijednosti, saobraćajne etike i svijesti. Saobraćajna kultura često je podložna nepisanim pravilima društvene sredine, određenog sloja ili lokalne zajednice.
Da bi vozač u saobraćaju mogao da se ponaša na kulturan način, prethodno mora da savlada sadržaje i pravila saobraćajne kulture, izgradi kulturne vrijednosti, stavove i navike bezbjednog ponašanja u sabraćaju, te da ih po potrebi koristi i mijenja u skladu sa promenama opšte i bezbjednosne kulture, saobraćajnih uslova, socijalnih odnosa u društvenoj zajednici. U funkciji povećanja nivoa bezbjednosti u saobraćaju svaki učesnik u saobraćaju, bez obzira na godine, pol, iskustvo, obrazovni nivo, sticanju saobraćajne kulture mora pristupiti sistematično i sveobuhvatno. Promjena saobraćajne kulture je kontinuiran proces, u nadležnosti i nacionalne i lokalne zajednice.
Danas su prisutna dva osnovna modela za unapređenje saobraćajne kulture u lokalnoj i široj društvenoj zajednici, a to su: preventivni i represivni model.
Preventivni model zasniva se na aktivnostima čiji je osnovni zadatak da utiče na promjenu i razvoj svijesti kod učesnika u saobraćaju. Ovaj model u sebi ne sadrži elemenat prinude (prisile). U preventivni model bi ubrojali saobraćajno obrazovanje i vaspitanje koje se zasnivaju na procesu učenja i sastavni su dio života svakog čovjeka, u smislu njegove pripreme za samostalno i adekvatno funkcionisanje u uslovima modernog načina života, koji podrazumeva i učešće u saobraćaju. Pod ovim pojmovima podrazumijevaju se preventivne aktivnosti koje su namijenjene ljudskom faktoru i čiji je zadatak da svakom učesniku u saobraćaju pruže znanje, tj. poznavanje onih saobraćajnih propisa i pravila koja će ga učiniti opreznim učesnikom u saobraćaju (Inić, 1971).
Represivni model se primenjuje u slučajevima kada se preventivnim modelom ne ostvaruje željeni ishod. Ovaj model se zasniva na prinudnim aktivnostima koje su usmjerene ka svim subjektima i pojedincima koji ne poštuju saobraćajna pravila i propise.
Za unapređenje saobraćajne kulture u lokalnoj samoupravi preporučuje se korišćenje preventivnih modela koji imaju veći potencijal u odnosu na represivne modele.
Moderan čovek je daleko od kulture, jer je što nasilnim putem, što slobodnim izborom okružen i izložen krajnje nekulturnim i neukusnim sadržajima sa televizije, štampanih medija, interneta, bilborda itd. Ako želite da budete kulturni moraćate za početak da izbacite TV iz vaše kuće.
Sagledavanjem položaja i statusa lokalne samouprave u sistemu bezbjednosti saobraćaja, treba insistirati na donošenju strategije održivog i djelotvornog sistema upravljanja bezbjednošću saobraćaja na teritoriji Danilovgrada koja će omogućiti da u saobraćaju nema povrijeđenih i poginulih lica.
Još jedan zadatak za novu lokalnu samoupravu. Koliko nas košta saobraćajna nekultura?
Comments