Prekornica na udaru nelegalne sječe?

Mještani sela Vukotice u danilovgradskoj opštini opisuju za Ekoviziju život u ovom selu blizu Gostilja, na planini Prekornici, kao u pravoj vazdušnoj banji, zbog bogatog biodiverziteta i mješavine klima. Sreli smo ih kod bunara na Vukotici, na nešto manje od 1.000 nadmorske visine. Ljuti su, kažu, i na opštinu i na državu.

Mještanin Dejan Iković tvrdi da generacijama čuvaju šumu, ali je sada povlašćeni pojedinci besomučno devastiraju. Podvlači da je najveći problem što se siječe zdrava šuma, dok opožarena ostaje da kontaminira preostali šumski fond.

Darko Zarubica tvrdi da su prilikom obilaska lokacije predstavnici NVO takođe primijetili da se siječe zdrava bukova šuma, umjesto opožarena i polu-opožarena stabla. Zarubica podsjeća da je prostor Prekornice projektovan da bude vazdušna banja i dječje odmaralište zbog svoje izuzetne pozicije, na sudaru mediteranske i kontinentalne klime, te da se ovakvim nemarom uništava potencijal ovog kraja za razvoj zdravstvenog i sportskog turizma.

Uz to se, kako podvlači, nema planova za razvoj lokalne zajednicu na bazi poljoprivrede, turizma i očuvane prirode.

U Upravi za šume decidirano demantuju pomenute navode. Tvrdnje su, kako podvlače, neutemeljene i neistinite, uz zaključak da o šumama u javnosti najčešće pričaju nekompenetni pojedinci i to često bez konsultovanja sa strukom i nadležnim institucijama. Slavko Bošković, šef danilovgradske područne jedinice Uprave za šume pojašnjava da u posljednje tri godine nije zabilježen ni jedan slučaj nelegalne sječe, već da je situacija potpuno suprotna. Bošković pojašnjava da je planovima gazdovanja predviđena godišnja sječa od 11.500 kubika bukove šume u ovoj opštini od 30 hiljada kubika godišnjeg prirasta. U posljednjoj deceniji, kako dodaje, koncesionari nezainteresovani za sječu zbog lošeg kvaliteta drveta oštećenog čestim požarima, nisu ni u jednoj godini posjekli više od pet hiljada kubika drveta. Stoga je, kako zaključuje, ukupni tzv. sječivi etat u potpunosti sačuvan i nije ugrožen nelegalnom sječom, već isključivo požarima. Bošković tvrdi da je nevladinim organizacijama bezuspješno upućivan poziv da pomognu oko gašenja požara i čišćenja litijaša i poručuje da bi građanski aktivisti trebalo da se upoznaju sa radom Uprave za šume i lugarske službe, umjesto da senzacionalno šire neprovjerene informacije na društvenim mrežama.

Odsjek za inspekciju šumarstva, lovstva i zaštite bilja u Upravi za inspekcijske poslove zadužen je za inspekcijski nadzor nad primjenom zakona, podzakonskih akata i drugih propisa iz ove oblasti, preduzimanje i izvršenje upravnih i drugih mjera, izdavanje prekršajnih naloga, podnošenje krivičnih prijava, ali i iniciranje postupaka pred nadležnim organima.

Dragan Marinović iz UIP- a ukazuje na problem nedovoljnog broja ispektora koji obilaže i kontrolišu šume i prate sprovođenje zakona. Poijašnjava da deset inspektora fizički ne mogu pokrivati tako veliki prostor kompletne teritorije državnih šuma.

Mještani i NVO KOD se nisu zvanično obraćali Upravi za inpekcijske poslove da reaguju povodom izrečenih navoda, ali ukazuju da je posao inspekcije da samoinicijativno reguju.

Marinović nam je potvrdio da nije bilo zvaničnih zahtjeva i dopisa povodom nelegalne sječe lokaliteta Prekornice.

Potpredsjednik Opštine Danilovgrad Ilija Grgurović tvrdi da Opština jasno odredila da joj ne odgovara koncesiona sječa šume. On pojašnjava da je u posljednjih pet godina gradska kasa prihodovala 102 hiljade eura, te da je, s druge strane, napravljena šteta na lokalnim putevima koja višestruko prevazilazi tu vrijednost, uz tvrdnju da je želja opštine da se šuma sačuva na sve moguće načine.

On podvlači da je lokalna uprava, prepoznavši bogatstvo biodiverziteta Prekornice, pokrenula inicijativu da se ovaj lokalitet proglasi parkom prirode. Dokument koji je uradila Aganecija za zaštitu životne sredine je spreman za usvajanje u lokalnoj skupštini.

U izradi studije učestvovali su su eksperti različitih profila, među kojima 20 doktora nauka. Riječ je, kako zaključuje Grgurović, o kredibilnom dokumentu koji je bio na javnoj raspravi četiri mjeseca , uz desetak održanih tribina, sve sa ciljem zaštite kojeg će voljeti ljudi koji tu žive.

Dr Milka Rajković Mitrović iz Agencije za zaštitu životne sredine pojašnjava da je studija pokazala da Prekornica posjeduje značajne pejzažne vrijednosti, kao i veliki dio endemskih zajednica. Ona pojašnjava da je planina izgrađena od krečnjačkih stijena i da je veoma bogata vodenim ekosistemima. To pokazuje, kako zaklučuje, da to područje zavrjeđuje zaštitu, te je zbog toga svrstano u kategoriju parka prirode.

Iz opštine Danilovgrad i Agencije za zaštitu životne sredine zaključuju da je proglašenje Prekornice parkom prirode već gotova stvar i da će dokument biti usvojen veoma brzo u lokalnom parlamentu. Nadamo se da neće popuniti našu pozamašnu biblioteku spisa sa tzv. mrtvim slovima na papiru, već da će Prekornica živjeti i blistati kao i velika knjiga o njoj “Usta puna zemlje” Branimira Šćepanovića, kojeg su cijenili i čuvali više svi od nas samih. Šćepanović je prije tačno godinu umro u Beogradu, u staračkom domu, a ostale su riječi iz jednog od najvećih romana u Južnih Slovena da odzvanjaju: “Da upozorim čitaoca? Da li da kažem – čuvajte se, pazite se, ova će vas knjiga uznemiriti!“

Danijel Garić