By 
Skupština opštine Danilovgrad na poslednjoj sjednici, održanoj 19.05.2020. godine, usvojila je Lokalni akcioni plan za zaštitu biodiverziteta – strateški dokument koji se usvaja za period od 5 godina i opisuje procese u životnoj sredini, pristupe i konkretne akcije koje će opština implementirati da očuva i unaprijedi stanje biodiverziteta.
Formalno odobrenje i usvajanje LAPB-a ima za cilj implementaciju inicijativa za očuvanje biodiverziteta ali i unapređenje polazne osnove za održivo planiranje i upravljanje, podizanje svijesti znanja i kapaciteta kroz ovaj
proces i uspostavljanje dugoročne saradnje sa žiteljima opštine i zainteresovanim stranama.
Na ovom dokumentu je rađeno od maja 2019. do marta 2020. godine i bila je uključena grupa stručnjaka različitih profila. Tako su u u izradi učestvovali entomofaunozi, stručnjaci za faunu riba, ptica, sisara, stručnjaci za gljive i šume, biospeleologiju, dendrofloru, vodozemce i gmizavce, biodiverzitet i GIS ali i stručnjaci za organizacioni menadžment,
metodološki pristup, strateško planiranje i upravljanje biodiverzitetom.
Svrha Lokalnog akcionog plana za biodiverzitet opštine Danilovgrad 2020 – 2024. (LAPBD) je unapređenje kvaliteta života u opštini DG putem očuvanja biodiverziteta.
LAPBDG je rezultat desetomjesečnog participativnog i multisektorskog rada kojim je opština pored stručnjaka okupila i nevladine organizacije, medije, privredne subjekte i građane i građanke zainteresovane za očuvanje prirodnog bogatstva na teritoriji opštine.
Pristupajući izradi ovog dokumenta ne kao isključivo zakonskoj obavezi, već kao poduhvatu koji će doprinijeti ekonomskom razvoju zajednice kroz holistički pristup koji podrazumijeva uspostavljanje zaštićenih područja, održivo korišćenje prostora i prirodnih resursa, uvođenje zelene vrijednosti u faze planiranja i projektovanja prostora, te uključivanje svih sektora u zaštitu i očuvanje, napravljen je sveobuhvatan plan koji kombinuje naučne i praktične metode, navodi se u dokumentu čiji su koordinacioni i autorski tim činili Ana Katnić, Aleksandra Crvenica, Mihailo Jovićević i Vuk Iković.
Plan komunicira inovativan pristup i sadrži dobre prakse pri očuvanju biodiverziteta, njegovoj obnovi i dobrom upravljanju.
Stresovi i prijetnje
Detektovani stresovi i prijetnje rangirani su prema kriterijumima kritičnosti, znanja i upravljanja. Uočene kritične prijetnje za biološku raznolikost na teritoriji danilovgradske opštine su: neodrživa urbanizacija i razvojni projekti, otpadne vode, nelegalno i neorganizovano upravljanje otpadom, šumski i drugi požari, krivolov, planska i bespravna sječa šume.
Pojedine prijetnje prevazilaze mogućnosti djelovanja opštine i zahtijevaju angažman aktera van nje. Ovo se u prvom redu odnosi na upravljanje požarima i šumskim ekosistemima.
LAPB identifikuje stresove i prijetnje rangirajući ih prema strateškoj važnosti, vrijednosti i osjetljivosti ekosistema. Uporedo je definisana mogućnost njihovim upravljanem. Na osnovu vrijednosti ekosistema i prisutnih prijetnji u dokumentu su definisani predjeli najveće vrijednosti i predjeli koji trpe najveće prijetnje.
Ugrožene vrste
Kao najugroženija vrsta na nacionalnom nivou prepoznata je mekousna pastrmka, a potom šumska kornjača. Ugrožene su i glavatica, vidra, medvjed, zelena žaba, barska kornjača, i nekoliko vrsta beskičmenjaka.
Kada su u pitanju ptice, nepovoljan status bilježe gnjezdarice: jarebica kamenjarka, grlica, gak, vodomar, kratkoprsti kobac, sirijski djetlić i šumska ševa, te selice: vivak, ždral i osičar.
Dvije biljne vrste ocijenjene kao priroitetne za upravljanje i oporavak su skadarski dub i munika. To su vrste koje se koriste ili kao indrustrijsko drvo ili za ogrijev, a istovremeno su graditelji najosjetljivijih šumskih ekosistema Crne Gore.
LAPBDG daje pregled hitnih intervencija i akcija koje se mogu sprovesti u saradnji sa lokalnim stanovništvom koje pokazuje veliku dozu entuzijazma koristeći uz to sopstvena sredstva i dostupne fondove i donacije.
Prioritetne aktivnosti koje Opština Danilovgrad treba preduzeti u cilju očuvanja bioiverziteta i poboljšanja zdravlja građana su: unapređenje ribljeg fonda, uspostavljanje održivih urbanih cjelina, regulisanje otpadnih voda, uspostavljanje selekcije otpada, kontrola šumskih požara, obustavljanje ekspoloatacije šume na Prekornici i zaštita
šuma munike sa jezerom na Ponikvici.
Stav i raspoloženje građana
71% građana/ki iskazalo spremnost da učestvuje u akcijama, a neki su izjavljivali da razpoloženje za učešće postoji, ali tek kad opština odnosno država kažu “stop” zagađivačima i pojedincima.
“Kao građanka sam spremna da se maksimalno uključim u akciju očuvanja biodiverziteta, a moja očekivanja su izuzetno pozitivna, jer je nešto preduzeto i počinje da se radi ozbiljno na tome… Za početak ova anketa..”… “Ne očekujem mnogo, jer svi zagađivači su u vezi sa vlasti i ne može im se ništa”.
Građani/ke očekuju da rijeka Zeta bude SMARAGD, da Crna Gora postane prava ekološka država, da mogu da prijave nepravilnosti, a da ih neko riješi, da volonterski budu angažovani u realizaciji projekata zaštite biodiverziteta, da prijave krivolov, požare i nelegalne deponije, da utiču na savjesno odlaganje otpada (selektivno sakupljanje otpada i odlaganje na propisane lokacije – Komunalno preduzeće nema dovoljan broj lokacija za odlaganje otpada). Pojedini
ispitanici su izjavili da očekuju da prestane izbijanje požara usljed paljenja suve trave, lišća ili granja, da se smanji zagađivanje rijeke, sječa šuma, da se postrože kriterijumi za smanjenje broja ugroženih vrsta, da se poribi rijeka, zabrani velikim zagađivačima da nastave njeno zagađivanje, da se lokalno stanovništvo uz razne vidove edukacije samosvjesno i odgovorno odnosi prema životnoj sredini, da se uvede obaveza da svako domaćinstvo makar jednom godišnje zasadi po jednu autohtonu biljku i da se brine o njoj, da se formira SOS telefon na koji bi se mogla prijavljivati štetna dejstva i da se objasne stanovništvu ekonomski benefiti od očuvanja biodiverziteta.
Cijeli dokument možete preuzeti OVDJE
Comments