Hitno uklanjanje gnijezda borovog četnika

Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove apelovala je na držaoce bilja i druge zainteresovane strane da ukoliko primjete gnijezda štetnog organizma bora – Thaumetopoea pityocampa čija se gnijezda lako primjećuju, potrebno ih je što prije mehanički ukloniti, odnosno odsjeći i zapaliti. Ukoliko nijesu u mogućnosti da to sami urade s obzirom da se zimska gnijezda formiraju pretežno u vrhu krošnje ili u gornjoj trećini krošnje, molimo građane da se obrate Upravi za inspekcijske poslove, odnosno Inspekciji za šumarstvo, lovstvo i zaštitu bilja ili lokalnim komunalnim službama.

POSEBNO UPOZORENJE: Gusjenice su obrasle žarnim dlakama koje mogu izazvati razne alergijske reakcije na koži. Prilikom uništavanja gnijezda gusjenica čije su dlačice vrlo otrovne, lica koja izvode skidanje i uništavanje gnijezda treba da zaštite djelove tijela koji su izloženi direktnom kontaktu sa gusjenicama (lice i ruke).

Štetni organizam bora – Thaumetopoea pityocampa je jedna od najznačajnijih štetočina bora. Rasprostranjen je u području Mediterana i uglavnom ga ima tokom cijele godine. U posljednjih nekoliko godina zabilježeno je njegovo pojačano prisustvo, koje je vjerovatno izazvano relativno toplim zimama, ali i nedostatkom njihovih prirodnih neprijatelja.

Ovaj štetni organizam se najradije zadržava na crnom boru, ali napada i druge vrste bora. U prvom redu napada slabija stabla, a prilikom masovne pojave i potpuno zdrava. Napadnute grane se za veoma kratko vrijeme osuše, a ukoliko se to ne spriječi, može dovesti do propadanja cijelog stabla. U vrijeme masovne pojave može nanijeti velike štete šumama.

Imaga se pojavljuju u drugoj polovini jula i avgusta zavisno od uslova sredine. Nakon kopulacije ženka polaže jaja u tzv. jajnim leglima. Obično položi 70 do 300 jaja tako što slijepi nekoliko iglica bora u vidu valjka dužine 3 do 4 cm. Gusjenice se pile otprilike nakon mjesec dana i hrane se u blizini jajnog legla ovogodišnjim iglicama. Mladi izbojak se osuši, a gusjenice se sele na novo mjesto. To rade još nekoliko puta i kada pređu u treći larveni stupanj počinju da prave gusjeničje gnijezdo (zapredak). U zapretku ostaju do kraja razvića i isključivo noću izlaze da se hrane jedući cijele iglice. Ukoliko su spoljni uslovi povoljni ne prestaju sa ishranom ni tokom zime. U februaru počinju da odlaze u zemlju radi čaurenja odnosno prelaska u stadijum lutke. Gusjenice se kreću u povorkama. U slučaju da i na jednom stablu stablu ponestane hrane sele se na drugo, takođe u povorkama. Leptiri izlijeću tek u toku jula. U manje povoljnim uslovima gusjenice se mogu naći na borovima do maja.

Ovoj vrsti odgovara suvo vrijeme, pa se u sušnim godinama može jako namnožiti. S obzirom da zimu provode u svojim gnijezdima na granama, zima je najbolje vrijeme za njihovo mehaničko uništavanje.