Socijalna preduzeća ili kako riješiti probleme u zajednici: Biljni otpad, generator promjena - Volim Danilovgrad
Connect with us

Ekonomija

Socijalna preduzeća ili kako riješiti probleme u zajednici: Biljni otpad, generator promjena

Published

on

Pratite portal Volim Danilovgrad na Facebook-u, Instagramu i Tviteru.


“Kad god društvo “zaglavi“ ono treba preduzetnika/preduzetnicu koji/a će da uvidi priliku, da svoju viziju pretvori u realnu ideju, potom u stvarnost i u konačnom u novi obrazac širom društva… Mi trebamo takvo preduzetničko vođstvo … To je posao socijalnih preduzetnika.“

Bill Drayton, osnivač prve globalne
organizacije za socijalno
preduzetništvo „Ashoka”


Socijalno preduzetništvo predstavlja relativno novu formu poslovanja, koje može da se odnosi na sve pravne forme poslovnih subjekata – zadruge, udruženja građana, fondacije, preduzeća za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom, poslovni inkubatori i zavisna/spin off preduzeća, razvojne agencije, društva sa ograničenom odgovornošću (d.o.o) i dr.

Nastala sa misijom i idejom rješavanje problema sa kojima se susreću zajednice, u zapadnoj Evropi predstavlja jednu od okosnica ekonomije. Tako u EU postoji oko 2 miliona pravnih subjekata sa oko 14,5 miliona zaposlenih (6,5% radnog stanovništva) posluju po principima socijalne ekonomije.

Najčešće ali ne i nužno uključuje pojedince čija inkluzija u ekonomski sistem zahtijeva drugačiji pristup.

Vizionari ovog dijela svijeta

Kao organizacija koja baštini i zalaže se za principe socijalnog preduzetništva imali smo priliku posjetiti i upoznati se sa više socijalnih preduzeća i preduzetnika. Tako smo se uvjerili da je moguće voditi moderan kafe biblioteku, čiji su zaposleni, između ostalih, osobe sa Daunovim sindromom i osobe sa fizičkim invaliditetom.

Takođe, moguće je učestvovati i doprinijeti rješavanju prekomjernog i neplanskog odlaganja otpada. Kako stoji i u prvim redovima ovog članka, dovoljan je jedan čovjek sa idejom da se promjena generiše.

Live Love Recycle

Džordža Bitara smo upoznali u Torinu, gdje je naš član bio predstavnik Crne Gore na UNIDO-ovom Entepreneurs for Social Change. Njegova priča nas je inspirisala da je svaki problem moguće riješiti.

Džordž je u Bejrutu, Liban, okupio mlade ljude koji su miksom modernih tehnologija i inkluzije izbjeglica doprinijeli riješavanju krize sa otpadom.

Kriza sa otpadom Bejrut, Liban

Džordž je okupio tim mladih programera koji su kreirali svjetski poznatu aplikaciju Live Love Recycle , putem koje su građani mogli, u par klikova, “poručiti” sakupljača sortiranog otpada iz domaćinstva. Ubrzo nakon “porudžbe” sakupljač bi došao električnim motociklom, zakucao na vrata i pokupio otpad.

Do sada su uspjeli sakupiti preko 100 tona otpada. To je 100 000 kg otpada koji je moguće reciklirati.

Pored rješavanja problema otpada, podizanja svijesti o potrebi recikliranja ali i direktnog recikliranja, Live Love Recycle je rešavao i problem integracije izbjeglica, koje su svoje utočište pronašle upravo u Bejrutu. Tako su raseljena lica zaposlena na mjestima sakupljača i tima organizacije, što im je omogućilo redovne zarade, društvenu integraciju ali i mogućnost pristojnog života.

 

Live Love Recycle aplikacija, Screenshot

Iz primjera Live Love Recycle možemo vidjeti sjajan pristup rješavanja ekoloških i socijalnih problema. U početku, Live Love Recycle je finansiran putem grantova zapadnih fondacija i Vlada a nakon testnog perioda i validacije ideje usluga se počela bazirati na veoma pristupačnoj mjesečnoj pretplati korisnika usluga.

Sredstva se koriste isključivo za pokrivanje operativnih troškova, dalji razvoj ideje, otvaranje novih radnih mjesta, marketing ali i pokretanje novih inicijativa. Tako danas vode fundraising kampanje kako bi sanirali štetu koja je nastala eksplozijom luke u Bejrutu.

Kao što se da vidjeti iz primjera Bejruta i aplikacije Live Love Recycle, pored rješavanja ekonomskih i socijalnih problema, socijalna preduzeća često uspješno odgovaraju i na ekološke probleme, probleme zagađenja životne sredine, rijeka, viška otpada i slično.

Live Love Recycle je osvojio brojna međunarodna priznanja i nagrade dok je Live Love Lebanon, koji je izašao iz iste kuhinje, prihvaćen kao nacionalni brend Libana i korišten za turističku promociju zemlje.

Ono što karakteriše uspješnost ovog tipa preduzeća je da su prepoznata od strane zajednice na koju se u potpunosti i oslanjaju. Bitišu u njoj i za nju. Ljudski odnosi, empatija i prepoznavanje zajedničkog cilja je nešto što socijalno preduzeće u svojoj osnovi mora baštiniti.

Socijalno preduzetništvo se ne smije miještati sa društvenom odgovornošću i filantropijom kompanija ili korporacija jer one i kad daruju, daruju sa ciljem prodaje proizvoda/usluga ili “pranja odgovornosti” za nanešenu štetu prirodi ili zajednicama.

Socijalno preduzeće prodaje proizvod ili uslugu kako bi riješilo identifikovani problem zajednice.

Upravo takvim pristupom, direktno ili indirektno, fokusirano je na čovjeka i njegovo blagostanje.

Biljni otpad za jake i nezavisne zajednice

 

Danas smo željeli obraditi hipotetičko preduzeće koje bi se osnovalo u opštini Danilovgrad, upravljalo biljnim otpadom i kreiralo ogrijevno gorivo u vidu peleta, a za cilj bi imalo:

  • Rješavanje problema biljnog otpada,
  • Proizvodnju goriva za grijanje – peleta,
  • Zapošljavanje novih lica,
  • Rješavanje zagađenja vazduha u opštini Danilovgrad,
  • Smanjenu sječu šume,
  • Potencijalno pokretanje novih proizvodnih pogona (proizvodnja peći koje koriste pelet/biomasu),
  • Direktna finansijska podrška Mjesnim zajednicama – izgradnja igrališta, uređenje prostora itd.

 

Identifikovani problem, mogućnosti, tržište

Svjedoci smo da u opštini Danilovgrad imamo problem sa odlaganjem i redovnim odvoženjem otpada. O njegovom sortiranju i recikliranju je prerano govoriti s obzirom da ne postoji svijest o recikliranju kao ni pogoni koji bi se bavili recikliranjem papira, plastike ili stakla.

Biljni otpad, nakon orezivanja vinove loze, voćaka ili čišćenja imanja, najčešće završi pored kontejnera ili biva zapaljen na imanjima, ostavljen da truli i slično.

Ovakav način upravljanja odnosno neupravljanja biljnim otpadom ogleda se u:

  • Zagađenju vazduha i okoline,
  • Negativnim uticajima na zdravlje čovjeka,
  • Gubicima toplotne energije koja se raspršuje u atmosferu,
  • Nekorišćenjem toplotne energije, nastale gore navedenim načinima spaljivanja biljnog otpada, koristi ste ekvivalentna količina drvnog goriva za ogrijev, što dalje utiče na legalnu i nelegalnu sječu šume,
  • I na kraju novčanim gubicima koji se ogledaju u odgovarajućoj ekonomskoj vrijednosti izgubljene toplotne energije ali i svih procesa, prireza i poreza koji bi se stvarali servisima koji bi upravljali izvorima  ovako nastale toplotne energije, odnosno biljnim otpadom.

“Veći vinogradari na teritoriji Opštine Danilovgrad, koji imaju sopstvene vinarije, imaju zalihe i prave paletu svojih vina po godinama proizvodnje”, saopštila je u intervju za Investitor.me Samostalna savjetnica za biljnu proizvodnju u Opštini Danilovgrad, Natalija Bulatović.

Ona je kazala da je do prije tri godine na lokalnom nivou Opština vodila registar proizvođača grožđa i vina, u koji je tada bilo upisano 96 vinogradara, sa preko 178 hiljada čokota, dok je 40 hektara bilo pod vinogradima.

Bulatović je rekla da ni u tom momentu nijesu bili svi vinogradari upisani, jer postojali su određeni uslovi pod kojim ste se mogli upisati u registar“, objasnila je Bulatović.

NAJAVA EDUKATIVNOG PREDAVANJA ZA VINOGRADARE

Količina biljnog otpada – vinova loza

U Italiji je zasađeno 725.000,00 ha – prema podacima ISTAT-a. Očekivana biomasa od ostataka sječenja loze je 1.400.000,00 t – procjena Italijanske Nacionalne agencije za nove tehnologije, energetiku i održivi ekonomski razvoj.

Koristeći italijanski primjer, jednostavnom računicom, za teritoriju opštine Danilovgrad, samo za ostatke sječenja loze dolazimo do podatka od 77 tona očekivane biomase (da budemo precizni 77,241kg biomase). Dakle, po jednom hektaru se može očekivati 1.93t biomase (1.5-2,3t u zavisnosti od načina sakupljanja i obrade.) Ovdje nisu uzeti u obzir ostaci sječenja loze na neregistrovanim vinogradima, privatnim i malim vinogradima. Dakle količina je značajno veća uzevši u obzir tradiciju uzgajanja vinove loze na području opštine Danilovgrad.

U zavisnosti od sorte vinove loze energetska vrijednost se kreće u prosjeku oko 3kWh/kg mjereno na vlažnosti posle sušenja na vazduhu do 35% vlage. Sušenjem i miješanjem sa drvnim isječcima nastalih čišćenjem i održavanjem imanja i puteva, kalorijska vrijednost se povećava – tačne kalorijske vrijednosti se dobijaju fabričkim probnim  sagorijevanjem mješavine i zavise od vrste i vlažnosti isječka i ostataka vinove loza.

Za poređenje energetske vrijednosti drveta posle sušenja od 2 do 3 godine na vazduhu (oko 20% vlage) su u prosjeku oko 4kWh/kg a energetska vrijednost peleta je oko 4,6kWh/kg na propisanoj vlažnosti manjoj od 10%.

Za kreiranje briketa/peleta moguće je pored vinove loze, koristiti druge izvore biomase, poput ostataka orezanih voćaka, drvnog ostatka nastalog čišćenjem imanja i okoline puteva, uklanjanja palih debala iz rijeke Zete, kupljenja ostataka nakon sječe šuma i sl.

Izvor Privredna komora Crne gore, http://www.oie-res.me/uploads/archive/FODEMO%20sastanak%2022%20jun%202010/3.2.pdf

Pokretanjem preduzeća koje bi sakupljalo i obrađivalo biljni otpad, koji je nastao orezivanjem vinove loze ali i drugih kultura, otvorila bi se radna mjesta za osobe sa ZZZCG, na lakšim poslovima i za osobe sa invaliditetom, dok bi se stimulacijama, povoljnim kreditima i subvencijama lokalno stanovništvo moglo motivisati na prelazak na peći koja kao gorivo koriste pelet i biomasu.

Dio profita ovakvog preduzeća bi se mogao ulagati u mjesne i lokalne zajednice po principu fer raspodjele sredstava a ista koristila za unapređenje života u njima.

Kroz stipendiranje deficitarnih zanimanja, korišćenjem lokalnih znanja i vještina  i dodatnim investiranjem u bliskoj budućnosti, mogao bi se pokrenuti i pogon za proizvodnju peći koje koriste pelet i biomasu pa bi tako prethodno navedeni navedeni krediti i subvencije bile opravdane.

Pozitivni uticaji na zdravlje, blagostanje stanovništa ali i životnu sredinu su očigledni, dok bi se Komunalno preduzeće rasteretilo dodatnog transporta otpada.

Prethodno izložena ideja, zbog formata koji zahtjeva jedan članak na portalu, ne sadrži detaljnije inpute i output-e za procjenu ekonomske uspješnosti i opravdanosti ideje ali uzevši u obzir ovogodišnje proglašenje doline rijeke Zete Parkom prirode, definitivno predstavlja jedan od modela održivog upravljanja i unapređenja Parka i mjesnih zajednica Danilovgrada.


Socijalno preduzetništvo je poslovanje sa idejom da se putem ulaganja profita nastalog putem prodaje proizvoda ili usluga ispuni jasna društvena misija. To znači da zarađena sredstva ne služe uvećanju imovine pojedinaca, već se ulažu u svrhe kao što su zapošljavanje ljudi koji teže dolaze do posla, socijalne i zdravstvene usluge, obrazovanje, zaštita životne sredine, kulturne aktivnosti u zajednici itd. Socijalno preduzetništvo se bavi prepoznavanjem i rješavanjem društvenih problema kao što su isključenost, siromaštvo, nezaposlenost i dr. uz primjenu inovativnih metoda i strategija.

Autor članka je osnivač portala Volim Danilovgrad

Ostavite komentar

Leave a Reply

Ekonomija

Norveška podržava razvoj malih preduzeća i inovacije u Crnoj Gori sa milion eura

Published

on

By

Pratite portal Volim Danilovgrad na Facebook-u, Instagramu i Tviteru.


Kraljevna Norveška izdvojiće milion eura u naredne dvije godine za razvoj malih preduzeća i unapređenje ekosistema inovacija u Crnoj Gori, kroz drugu fazu projekta „Norveška za vas – Crna Gora”.

Kroz novu fazu projekta koja će trajati do septembra 2023. godine, Kraljevina Norveška podržaće Vladu Crne Gore u ubrzanju, transformaciji i diversifikaciji ekonomije. Ciljevi projekta „Norveška za vas – Crna Gora” su unapređenje efikasnosti i efektivnosti podrške za razvoj i transformaciju sektora mikro, malih i srednjih preduzeća, kao i unapređenje inovacionog ekosistema i jačanje institucija zaduženih za razvoj inovacija u Crnoj Gori, u skladu sa novim zakonskim i strateškim okvirom i najboljim evropskim praksama.

„Posebno mi je zadovoljstvo što smo u ovoj fazi projekta zajednički prepoznali podršku maloj privredi i inovacijama, kao ključnih generatora razvoja crnogorske privrede. S obzirom na brojne reformske aktivnosti koje je Vlada Crne Gore preduzela u proteklom periodu u ovim oblastima, ohrabruje podrška koju nam norveška Vlada pruža, a UNOPS i UNDP implementiraju, i koja predstavlja dodatnu vrijednost našim naporima da kreiramo povoljan ambijent za ekonomski razvoj baziran na znanju i malom biznisu”, rekao je ministar ekonomskog razvoja Jakov Milatović.

Projekat će, kroz sedam rezultata, podržati Vladu Crne Gore u osmišljavanju, implementaciji i praćenju programa državne podrške za mikro, mala i srednja preduzeća i raditi sa lokalnim samoupravama na unapređenju poslovnog okruženja i poboljšanju saradnje sa centralnim vlastima i jačanju međuopštinske saradnje.

„Nastavak naše podrške baziraćemo na iskustvima iz prve faze projekta, a nadam se da će Ministarstvo ekonomskog razvoja biti integralni deo nastavka ovog programa, čije će najbolje prakse uvrstiti u svoj rad. A nastavak projekta “Norveška za vas – Crna Gora” predstavlja opipljiv dokaz da je Norveška posvećena u pružanju podrške Crnoj Gori da unapredi ekonomski i socijalni razvoj, poboljša dobro upravljanje i doprinese regionalnoj stabilnosti”, rekao je ambasador Kraljevine Norveške Nj.E. Jorn Eugen Jelsta.

U domenu inovacija, projekat će podržati osnaživanje novoosnovanog Sekretarijata Savjeta za inovacije i pametnu specijalizaciju, kao i jačanje institucionalnog okvira Fonda za inovacije i njegovih kapaciteta. Osim toga, podrška Kraljevine Norveške biće usmjerena i na podršku novoosnovanom Naučno-tehnološkom parku Crne Gore i unapređenju kvaliteta usluga njegovim korisnicima, osnivanju Nacionalne kancelarije za tehnološki transfer i unapređenju monitoringa i kontrole sprovođenja inovacionih politika kroz primjenu digitalnih alata.

„Drago mi je što Kraljevina Norveška nastavlja da podržava Vladu Crne Gore kroz drugu fazu projeka, koja će doprinijeti razvoju zemlje i ispunjenju Agende 2030. Nastavak projekta sprovešće UNOPS u saradnji sa UNDP, što smatram priznanjem zajedničkog rada različitih agencija UN u Crnoj Gori, Vlade i ambasade Norveške”, rekao je stalni koordinator Ujedinjenih nacija u Crnoj Gori Peter Lundberg.

Kroz prvu fazu koju je UNOPS realizovao od decembra 2018. do maja 2021. godine, projekat je sproveo četiri javna poziva za podršku malim preduzećima i razvoju poslovanja, sprovođenje stručnih obuka i razvoj lokalne infrastrukture, a odabrano je više od 40 projekata za dodjelu bespovratnih sredstava. Na taj način, 160 malih preduzeća dobilo je neohodnu opremu i usluge, kojima su unapredili svoje poslovanje i otvorili 39 novih radnih mjesta, a više od 70 odsto njih je uvećao prihode. Stručne obuke uspješno je završilo 68 nezaposlenih osoba, od kojih je 41 dobila zaposlenje, dok su ostali pobošljali vještine potrebne za pronalaženje posla.

„Ponosni smo na dosadašnje rezultate projekta u povećanju pristupa zapošljavanju i poboljšanju lokalne infrastrukture, a tokom druge faze nastavićemo da ojačavamo ekonomski sektor i doprinosimo inovacijama. UNOPS će ostati u potpunosti posvećen zajedničkoj saradnji sa ministarstvom ekonomskog razvoja i Kraljevinom Norveškom, lokalnim samoupravama i ostalim nacionalnim partnerima, kao i pružanju stručne podrške u oblastima projektnog menadžmenta, infrastrukture i javnih nabavki”, rekla je direktorka višedržavne kancelarije UNOPS Mikela Telatin.

Projekat „Norveška za vas – Crna Gora” usklađen je sa relevantnim nacionalnim strategijama Crne Gore u oblasti zapošljavanja i ujednačenog regionalnog razvoja, kao i Ciljevima održivog razvoja Ujedinjenih nacija koje agencije Ujedinjenih nacija podržavaju u kontinuitetu. Drugu fazu projekta sprovešće UNOPS u partnerstvu sa UNDP, kojem je povjeren rad na unapređenju ekosistema inovacija u zemlji.

„Država je prepoznala značaj inovacija, istraživanja i razvoja, postepeno povećavajući izdvajanja iz budžeta za ove oblasti. UNDP želi da podrži inovativnu zajednicu, promovišući preduslove za uspjeh – viziju i korišćenje inovacija za dobrobit ljudi, stvaranje inovacione kulture u kojoj će pojedinci imati bezbjedno okruženje za učenje iz grešaka, uz neizostavan zajednički rad na jačanju sistema kao cjeline”, rekla je stalna predstavnica UNDP u Crnoj Gori Daniela Gasparikova.

NASTAVI SA ČITANJEM

Ekonomija

Isplaćene premije u stočarstvu za Opštinu Danilovgrad

Published

on

By

Pratite portal Volim Danilovgrad na Facebook-u, Instagramu i Tviteru.


Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede počelo je sa isplatom premija u stočarstvu u skladu sa Agrobudžetom za  2021. godinu.

Za opštinu Danilovgrad kroz mjere 1.1.1 Direktna plaćanja u stočarskoj proizvodnji uplaćeno je 154.492,20 eura  po osnovu premija za krave i priplodne junice , 91.215,00 eura, za ovce 50.407,20 eura i  koze 12.870,00 eura, dok za mjeru 3.2 Program unapređivanja stočarstva za navedenu opštinu uplaćeno je 50.280,00 eura, za suprasne nazimice i krmače 49.080,00 eura a za steone junice 1.200,00 eura.

Ukupna iznos subvencija za stoćarstvo u opštini Danilovgrad iznosi 204.772,20 eura.

Premije za poljoprivredne proizvođače sa područja ostalih opština, biće isplaćene u narednom periodu nakon završene terenske kontrole.

NASTAVI SA ČITANJEM

Seljak.me i VD

Danilovgrad
15°
Ведро
06:3218:39 CEST
Осећај: 14°C
Ветар: 14km/h ENE
Влажност: 51%
Притисак: 1019.64mbar
УВ индекс: 0
ПетСубНед
26/12°C
29/14°C
30/17°C

Facebook

Najčitanije