Opština i danilovgradski vodovod imaju u planu izgradnju kolektora i postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda na lokaciji Landža. Landža je meandar rijeke Zete kojem se može pristupiti iz Centra grada od kojeg je udaljen nekih 200-250m. U radijusu od 500 metara od planirane lokacije za izgradnju ovih postrojenja živi gotovo 6 000 stanovnika, nalaze se vrtići, škole, sve značajnije gradske ustanove, kafići, restorani i brojni marketi.

Radi informisanja javnosti o mogućim negativnim uticajima ovakvih postrojenja na zdravlje ljudi u nastavku prenosimo Studiju koja je rađena u Grčkoj, gradu Patras. Studija je obradila uticaj postrojenja na zdravlje ljudi a isto je smješteno u gusto naseljenom području. Obrađeni su uticaji na ljude koji žive upravo u radijusu od 500 metara.


Cilj studije bio je istražiti uticaj na kvalitet života ljudi koji žive u blizini komunalnog uređaja za prečišćavanje otpadnih voda. Izvršena je studija slučaja koja je obuhvatila 235 stanovnika koji žive u krugu od 500 m od komunalne stanice za prečišćavanje otpadnih voda (slučajevi) i 97 stanovnika koji žive u drugom području (kontrolni slučajevi).

Učesnici su samostalno ispunjavali standardizovane upitnike koji su ispitivali opštu zdravstvenu percepciju i ukupno zadovoljstvo životom. Takođe, ispitivana je koncentracija patogenih mikroorganizama u vazduhu u uzorcima aerosola prikupljenih oko uređaja za prečišćavanje otpadnih voda.

Zabilježen je značajan rizik od simptoma, poput glavobolje, neobičnog umora i poteškoća sa koncentracijom, te je zabilježena veća mogućnost za respiratorne i kožne bolesti. Primijećena je velika stopa slučajeva da su ljudi razdražljivi i manje raspoloženi. Znatno veći gastrointestinalni simptomi su takođe prijavljeni među slučajevima u odnosu na kontrolne slučajeve.

Učestalost patogenih mikroorganizama u vazduhu koji potiču iz postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda prijavljena je u velikom broju u tačkama uzorkovanja u blizini postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda.

Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda (PPOV), zbog svojih radnih uslova, smatra se glavnim izvorom aerosola i može predstavljati važan zdravstveni rizik za radnike u postrojenju i lokolne stanovnike . Različite bakterijske i gljivične zajednice izolovane su iz svih vrsta aerobnih i anaerobnih PPOV. Nekoliko studija je pokazalo da je bakterija sadržana u kapljicama PPOV-a bila 10-1000 puta veća od one u izvoru vode, u zavisnosti od veličine kapljica

Brojni atmosferski faktori poput temperature, brzine vjetra, smoga i specifične vlažnosti utiču na širenje aerosola, kao i na sposobnost mikroorganizama da prežive u vazduhu.

Bioaerosoli mogu da sadrže različite vrste mikroorganizama kao što su virusi, patogene bakterije i gljivice, koji mogu da izazovu bolesti kože, digestivnog sistema, respiratornog i nervnog sistema i različite alergije. Konkretno, bioaerosoli koje emituju PPOV mogu uticati na kvalitet vazduha. U prošlosti su zabilježene koncentracije mikroba u okolnom vazduhu iz aeracionih rezervoara PPOV-ova, na različitim visinama i različitim udaljenostima.

Rezultati

86,8% slučajeva boravilo je kod kuće više od 8 sati. Uživanje nikotina u slučajevima i kontrolama navedeni su u studiji.

26,8% slučajeva svoj je zdravstveni status smatralo nezadovoljavajućim (prosječnim i lošim) u poređenju sa 17,8% kontrolnih slučajeva. Primećen je i statistički značajan negativan odnos (,) između slučajeva koji žive u blizini PPOV-a i njihove opšte percepcije o njihovom zdravstvenom stanju.

Učestalost alergija među slučajevima dostigla je 27,8% i većina njih je bila alergična na prašinu i polen. Upitnici su pokazali da je 8,7% imalo anemiju – nedostatka gvožđa, a da 27,5% da pati od migrene. 7,2% imalo je astmu, a 12,9% gastritis. Dermatitis se javio u 9,3%, a upotreba ljekova je dosegla 41,1%.

Nije bilo povećane stope gastrointestinalnih poremećaja ili bolesti mioskeleta. Slično tome, nije bilo značajnog povećanja stopa respiratornih, alergijskih i krvnih bolesti. Međutim, postojalo je značajno povećanje stope neuroloških poremećaja.

Gotovo svi slučajevi (79,6%) žalili su se na jake mirise koji dolaze iz PPOV-a tokom večeri (40,4%), tokom podneva (20,8%), tokom podneva (10,7%), i tokom jutra (28,1%). Mirisi su bili intenzivniji u proljeće (28%) i ljeto (36,4%). Slučajevi su naglasili probleme uslijed prisustva PPOV-a na sledeći način: mirisi (50,9%), vazdušne suspenzije (1,1%) i različiti zdravstveni problemi (6,3%). Treba napomenuti da je 72,8% stanovnika smatralo da je prisustvo PPOV neophodno, ali 17,4% smatra da je to opasno po njihovo zdravlje.

Najviše zabilježenih slučajeva neuroloških oboljenja

Takođe, nacionalna anketa u Švedskoj pokazala je da je povećan rizik od glavobolje, poteškoća sa koncentracijom, neobičnog umora i “težine glave” kod radnika u poređenju sa kontrolama .

Slično tome, u prethodno navedenoj studiji su slučajevi poput umora i neuroloških bolesti više prijavljeni kod slučajeva u poređenju sa kontrolnim slučajevima.

Zanimljivo je da studija pokazala povećanu stopu mentalnih poremećaja kod populacije koja živi u blizini PPOV-a. Nije bilo značajne korelacije PPOV-a i pojave gastrointestinalnih ili mioskeletnih simptoma kod stanovnika. Takođe, ova studija nije pokazala značajnu povezanost u vezi sa gastrointestinalnim, alergijskim i respiratornim simptomima, mada je uzorak ove kontrole bio prilično mali zbog odbijanja kontrola (ljudi u gradu) da učestvuju u studiji.

U studiji postoji značajno prisustvo mogućih patogenih mikroorganizama u aerosolima blizu PPOV-a i ta koncentracija zavisi od udaljenosti dok je najveća u radijusu od 500 metara. Postoje pokazatelji opterećenja mikroorganizama u vazduhu u zavisnosti od udaljenosti stanovnika. Da bi se utvrdio uticaj aerosola na zdravlje ljudi, potrebne su opsežnije studije koje uključuju medicinske preglede kod stanovnika. Takve studije nisu provedene na području PPOV-a.