Connect with us

Mjesta i znamenitosti

Sveti Vasilije Ostroški i Knez Raič

Starinci, Dukađinci i noviji doseljenici

Za vrijeme života Vasilija Ostroškog na Ostrogu bilo je mnogo problema sa unijaćenjem pravoslavnog stanovništva. Unijatski sveštenici iz Kotora i Dubrovnika su pokušavali na sve načine da slovensko pravoslavno stanovništvo pokatoliče i latiniziraju. Jedna od mjera koje su preduzimali je bilo huškanje lokalnih knezova i velikaša da zajedno sa seljacima i svojim vojnicima otimaju crkvena imanja i dobra Srpske pravoslavne crkve.

Ovo je jedna poznata epizoda i jedno čuveno pismo i crkvena kletva kada je Patrijarh Srpski Maksim prokleo pljačkaše i kneza Raiča koji su nasrtali na vlasništvo manastira Ostrog.

Nevolje Vasilija Ostroškog i kletva Patrijarha

Nasilništvo i otimačina ljetine i drugi dobara ostroških od strane pojedinih Bjelopavlića, predvođenih knezom Raičem, savrsnikom mitropolitovim, koji se ne obaziraše ni na zakone ljudske ni na zakone Božije, nastaviše se i postadoše toliki, da se oktobra 1667 mitropolit Vasilije sa gatačkim knezom Lukom Vladislavićem uputi da o svemu upozna Patrijarha Maksima i zaište njegov savjet šta mu je dalje činiti.

Patrijarh Maksim tada napisa i preko mitropolita Vasilija posla svoje čuveno pismo knezu Raiču, kojim se ovome izričito zabranjuje da dira u manastirska imanja i prijeti iznova teškim prokletstvima i svakom drugom ko udara na posjed Presvete Bogorodice u Ostrogu, ali i izražava sumnju da počinioci djela ove pakosti i štete ne čine sami od sebe, nego podsticani od strane tuđinaca, „tuđih kaluđera“ kojima isti milostinju daju i crkve pomažu dizati, radeći stvar unije:

„Maksim, Božijom milošću patrijarh Pećki i Srbima i Bugarima i ostalima. Pišem u bogočuvano pleme Vražegrmve, kir knezu Raiču i svima hristijanima mir i blagoslovenije; koji se povinujete zakonu Božijem i starijega pisanju, da znate da nam dolažaše vladika Vasilje i kaza nam da je kupio Velji Do u Save Lakovića za 12 i po groša. I ako neko od vas hristijana pokuša da otme taj Do od manastira, zvanoga Ostrog, hrama Vavedenija Presvete Vladičice naše Bogorodice u Svagdadjeve Marije, da oduzme njemu Gospod takvom razoritelju njegov dom i njega i njegove sinove i njegovu stoku i sve njegovo imanje da mu Gospod uništi i raspe nenadno, i da mu trag i korijen pogine u vjeke. Amin.

I za taj Do i za drugu zemlju koju je kupio vladika te je Crkvi ostavio, ili je koji hristijanin Crkvi prodao ilpriložio za svoju dušu, pak je drugi nesputano pritiska, da ga pritisne svaka rđa, njega i njegov dom, ili Crkveno krade ili neputano troši, potro njega Gospod Bog.

I ako hoćete svojoj Crkvi i svojim kaludjerima krasti ili pakost tvoriti, a tudjim crkvama i kaludjerima milostinju davati, ako ćete tako činiti, nećete od Boga nijedno dobro imati. A koji ne posluša ovo pismo, da je proklet i da mu trag pogine, a on se razveže vavijek. Amin.

Mjeseca oktomvrija 5 … ljeta 7175. (1667) u Peći.

Po povratku mitropolita Vasilija Ostroškog iz Patrijašije, knez Raič mu dodje u posjetu i primi k znanju pismo Patrijarhovo. Pripoveda se da je knez Raič u gostima kod mitropolita bio nekoliko dana i da je sobom donio bogate poklone. Ipak, to kao da ne mogade uticati na sudbinu koju knez bijaše izabrao dotadašnjim svojim nepočinstvima.

Uskoro ga snadje strašna nesreća: izgiboše mu petorica sinova, a samo jedan, najmladji, koji bijaše u kolijevci prežive nesrećan napad hajduka Baje Pivljanina, koj namjeri da kazni obijesnog kneza.

Milostivi mitropolit Vasilije Ostroški potresen dogadjajem koji mu, pohitavši njemu ispriča sam knez, pomoli se Bogu i izmoli milost za starog kneza Raiča, a njega posavjetova da se kaje za svoje grehe i za grijehe svojih sinova, a kada dodje vrijeme, da se ponovo oženi i pobrine za novi porod, koji će mu Gospod poslati. Vjenčanje Raiča i njegove nove nevjeste svrši sam Mitropolit Vasilije Ostroški koji mu i krsti dva sina, koji se u tome braku rodiše, postavši dobar prijatelj sa cijelom porodicom.

Reklama
Ostavite komentar

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

Mjesta i znamenitosti

23. novembra 1944.: Napad na Danilovgrad (Foto)

Napad na Danilovgrad, zabilježen fotoaparatima SAAF 16 skvadrile.

Napad se desio 23. novembra 1944. godine.

Na fotografijama se može vidjeti napad na gradsko jezgro i mostove.

 

 

NASTAVI SA ČITANJEM

Mjesta i znamenitosti

Grčka ga slavi, Bjelopavlići pominju

Glas o vrlinama i junaštvu Vasa Brajovića, poznatog grčkog narodnog junaka i vojskovođe  iz 19. vijeka, davno je prešao granice ove zemlje. Iako se o ovom vrsnom generalu, ratniku i slobodaru kod nas malo zna, u Grčkoj poznatiji kao Vaso Crnogorac (Vasos Mavrouniotis) ostao je upamćen po svojim vojničkim i ljudskim svojstvima, koje su, i dan danas, aktuelne i široko prisutne kod grčkog naroda.

Mjesta u kojima se Vaso borio, Foto: akrokorinthos.blogspot.com

Pre­ma svim ozbilj­nim is­tra­ži­vač­kim po­da­ci­ma Bra­jo­vić je iz Je­len­ka na­do­mak Da­ni­lov­gra­da. Kao mlad čo­vjek oti­šao je iz rod­nih Bje­lo­pa­vli­ća, na­sta­nio se u grč­koj i u toj ze­mlji ostva­rio zna­čaj­nu po­li­tič­ku i voj­nu ka­ri­je­ru. Za za­slu­ge u ustan­ku Va­so Bra­jo­vić je do­bio ti­tu­lu di­vi­zij­skog ge­ne­ra­la i bio je je­dan od naj­po­u­zda­ni­jih sa­rad­ni­ka grč­kog kra­lja Oto­na. Na­ža­lost, o ovom grč­kom ju­na­ku iz Bje­lo­pa­vli­ća da­nas se ma­lo go­vo­ri, a obič­ni gra­đa­ni o nje­mu ni­šta i ne zna­ju, iako je nje­gov spo­me­nik po­dig­nut u Pod­go­ri­ci.

Spomenik u Podgorici

– Va­so Bra­jo­vić (grč­ko ime Ma­vro­vu­ni­o­tis) jed­na je od naj­za­ni­mlji­vi­jih lič­no­sti Grč­ke u pr­voj po­lo­vi­ni 19. vi­je­ka. On je naj­po­zna­ti­ji, ali ne i je­di­ni cr­no­gor­ski usta­nik, ko­ji je uče­stvo­vo­vao u bor­ba­ma pro­tiv Tu­ra­ka za oslo­bo­đe­nje Grč­ke od Turaka. Je­dan od nje­go­ve bra­će, Ra­de, ju­nač­ki je po­gi­nuo na ostr­vu Pe­a­ro­su. Špi­ro i si­no­vac Ni­ko­la, kao i bra­ća La­zar i Te­o­dor, sa­mo su dio broj­ne za­jed­ni­ce  usta­ni­ka ko­ji su do­šli u po­moć po­ro­blje­noj bra­ći. O nji­ho­voj bor­bi u Grč­koj po­sto­ji obim­na li­te­ra­tu­ra, a po­me­nu­ću mo­no­gra­fi­ju Ata­na­si­ja Hri­so­lo­gi­sa, kao i oko 1.200 pi­sa­ma u sklo­pu ar­hi­va Va­sa Bra­jo­vi­ća, ko­ji pod tim ime­nom po­sto­ji na Pan­tio uni­ver­zi­te­tu u Ati­ni – re­kao je na jednom ranijem predavanju prof. dr Bra­jo­vić.

On je pri­mje­tio da je Va­so Bra­jo­vić od po­čet­ka ustan­ka 1821. go­di­ne uče­stvo­vao u pre­ko 50 bo­je­va sa Tur­ci­ma. Komandovao je če­ta­ma i ba­ta­ljo­ni­ma i za vri­je­me ustan­ka pod nje­go­vom ko­man­dom po­gi­nu­lo je pre­ko 1.000 lju­di.

Mu­nje­vi­ti voj­nič­ki us­pje­si br­zo su ga una­pri­je­di­li u ka­pe­ta­na ta­ko­zva­nih klef­ti, od­no­sno ma­lih po­kret­nih haj­duč­kih če­ta, a po­tom je do­bio ti­tu­lu hi­ljar­ho­sa. Taj čin je ozna­ča­vao ko­man­dan­ta ko­ji je ko­man­do­vao sa naj­ma­nje 1.000 voj­ni­ka i bio je naj­ve­ći čin u usta­nič­kom pe­ri­o­du. Sa po­bra­ti­mom Ni­ko­lom Kri­je­zo­ti­som, ta­ko­đe usta­ni­kom, bio je ključ­na fi­gu­ra u od­bra­ni Ati­ne, Akro­po­lja i ci­je­le Ati­ke u po­sljed­njim da­ni­ma ustan­ka. A, ka­kav je ju­nak Va­so bio svje­do­či i nje­gov po­hod za oslo­bo­đe­nje hri­šća­na u Li­bi­ji i Si­ri­ji i to na po­ziv pra­vo­slav­nog si­rij­skog epi­sko­pa.

Taj po­hod je bio ne­u­spje­šan, ali uka­zu­je na slo­bo­dar­sku vi­zi­ju i pra­vo­slav­nu du­šu Va­sa Bra­jo­vi­ća – do­dao je prof. dr Bra­jo­vić.

Od kra­lja do­bio čin ge­ne­ra­la

Na­kon oslo­bo­đe­nja i do­la­ska kra­lja Oto­na na grč­ki pre­sto Va­so Bra­jo­vić po­sta­je je­dan od tri naj­zna­čaj­ni­je lič­no­sti u no­vom kra­ljev­stvu. Od no­vog kra­lja do­bi­će čin ge­ne­ra­la i po­sta­će voj­ni upra­vi­telj cen­tral­ne i is­toč­ne Grč­ke i is­tak­nu­tu član Fran­cu­ske stran­ke.

– Va­so je sa pr­vom su­pru­gom Je­le­nom imao če­ti­ri si­na, od ko­jih je naj­po­zna­ti­ji Ti­mo­le­on ko­ji je po­stao ge­ne­ral i va­žan po­li­ti­čar u Grč­koj. Sa dru­gom že­nom imao je kćer­ku Pe­tru ko­ju je na­zvao po maj­ci.

Ti­mo­le­on

Va­so je umro 1847. go­di­ne od te­ške upa­le plu­ća. Ne­ko­li­ko de­ce­ni­ja na­kon nje­vo­ve smr­ti grč­ke vla­sti su sru­ši­le nje­gov grob na Pr­vom atin­skom gro­blju u ale­ji za­slu­žnih gra­đa­na.

To je vje­ro­vat­no po­slje­di­ca du­ge i bje­so­muč­ne kam­pa­nje ko­ja je ovog ju­na­ka pra­ti­la i to­kom ži­vo­ta. Bi­lo je u Grč­koj pu­no onih ko­ji su sa ne­po­što­va­njem go­vo­ri­li o ulo­zi Va­sa u grč­kom ustan­ku.

Oni ni­je­su mo­gli da pri­hva­te da ne­ko ko ni­je Grk ima ta­ko ve­li­ke za­su­ge za oslo­bo­đe­nje Grč­ke.

I da­nas se nje­go­va ulo­ga mi­ni­ma­li­zu­je i ri­jet­ki su po­me­ni o jed­nom od naj­ve­ćih he­ro­ja grč­kog ra­ta i oslo­bo­đe­nja.

NASTAVI SA ČITANJEM

Facebook

Najčitanije