Izrada Strateškog plana razvoja opštine Danilovgrad za period 2024-2028: Koliko je javnost zaista uključena?

Izrada strateškog plana razvoja svake opštine je prilika da se kroz planski dokument definišu prioriteti koji će oblikovati budućnost lokalne zajednice. Međutim, proces izrade ovog važnog dokumenta za period 2024-2028. u opštini Danilovgrad, prema odgovorima koje smo dobili, otvara nekoliko pitanja o transparentnosti, tempu rada, kao i stvarnom stepenu učešća građana i drugih zainteresovanih strana.

Na postavljena pitanja o fazi u kojoj se trenutno nalazi Strateški plan, iz Opštine Danilovgrad je stigao odgovor da je plan još u fazi „osmišljavanja i formiranja projektnih ideja“ koje se izrađuju u skladu sa specifičnim strateškim ciljevima i prioritetima. Navode da u izradi učestvuje Konsultativna grupa sastavljena od predstavnika državnih i opštinskih institucija, nevladinih organizacija, kao i mjesnih zajednica. Ova grupa, prema odgovoru, već je upoznata sa trenutnim napretkom i pozvana da predloži projektne ideje.

Ipak, iz odgovora je jasno da proces do sada nije obuhvatio širu javnost u obimu koji bi omogućio detaljnije informisanje i uključivanje građana. Na pitanje o organizaciji prezentacija i dodatnih konsultacija, iz Opštine nije pružen konkretan odgovor, osim informacije da će se na „sledećem sastanku“ Konsultativne grupe razmotriti rad Radne grupe kroz diskusiju, kritike i predloge.

Postavlja se pitanje – koliko su građani zaista obaviješteni i uključeni?

Iako je kasnija javna rasprava zakonski obavezna, nameće se pitanje da li je trebalo da javnost bude uključena ranije, prije završnih faza izrade dokumenta. Prezentacije nacrta Strateškog plana prije javne rasprave mogle bi značajno da doprinesu boljem informisanju građana i stvarnom uključivanju različitih glasova, čime bi se smanjila mogućnost da javna rasprava bude formalna procedura, bez suštinske promjene i prilike da građani daju konstruktivne komentare.

Nadalje, opština nije konkretno odgovorila na pitanje kada bi dokument mogao biti dostupan javnosti. Prema navodima, plan je da se Strateški plan usvoji do kraja godine, ali nije dato objašnjenje o mogućim rokovima za objavljivanje nacrta i vremenskom okviru u kojem bi javna rasprava bila sprovedena. Do kraja godine je ostalo manje od dva mjeseca pa je velika vjerovatnoća da će se izvještaj o stepenu realizovanosti Strateškog plana razvoja opštine Danilovgrad za period od 2019-2023. i novi Strateški plan razvoj za period od 2024. do 2028. godine usvajati na istoj sjednici lokalnog parlamenta.

Uključivanje šire javnosti kroz dodatne prezentacije, kao i osiguravanje pravovremenog uvida u nacrt, od suštinske je važnosti za izgradnju povjerenja građana u proces. Dokument koji definiše pravac razvoja jedne opštine, ukoliko je rezultat istinski inkluzivnog pristupa, može biti koristan ne samo kao sredstvo planiranja, već i kao alat za osnaživanje zajednice i stvaranje zajedničke vizije za budućnost.

Odgovornost javne uprave prema građanima i transparentnost

Proces izrade strateških dokumenata, posebno onih koji obuhvataju višegodišnji period, od Opštine zahtijeva doslijednu transparentnost i inkluzivnost. Očekuje se da lokalna vlast u ovom procesu pruži jasne informacije, uključujući redovne javne prezentacije nacrta dokumenta, posebno u fazama kada je još moguće dati sugestije koje mogu oblikovati konačnu verziju.

Odgovor Opštine Danilovgrad naglašava ulogu Konsultativne grupe, ali ostaje pitanje koliko je ovaj proces pristupačan za širu zajednicu. S obzirom na to da Konsultativna grupa uglavnom uključuje predstavnike različitih institucija i organizacija, realno je očekivati da će mnogi građani i dalje osjećati udaljenost od procesa odlučivanja. Opštinske vlasti bi mogle razmotriti dodatne načine za uključivanje građana, poput organizacije otvorenih sastanaka ili formiranja posebnih grupa fokusiranih na različite teme, kako bi se poboljšala uključenost različitih interesnih grupa.

Kako se proces bude približavao finalizaciji, javnost će očekivati odgovore na pitanja koja se odnose na specifične planirane projekte i predložene prioritete, kao i konkretne mehanizme kroz koje će opština pratiti i ostvarivati ove ciljeve u narednim godinama. Za sada, ostaje da vidimo da li će proces izrade Strateškog plana razvoja za 2024-2028. biti sproveden tako da u potpunosti uključi javnost i obezbijedi transparentnost koja je ključna za demokratsko donošenje odluka u zajednici. Sve su prilike da do toga neće doći prije 2028. godine i izrade narednog Strateškog plana razvoja.