Danilovgrad: 150 godina od utemeljenja grada - Volim Danilovgrad
Connect with us

Mjesta i znamenitosti

Danilovgrad: 150 godina od utemeljenja grada

Danilovgrad

Pratite portal Volim Danilovgrad na Instagramu Klikom ovdje

U okolini Danilovgrada nalaze se ostaci Gradine (Martinići) iz vremena kneza Petra Gojnikovića. Dvor je sagradio knez Mutimir, takođe iz dinastije Vlastimirovića, koji je takođe ovdje sahranjen. Gradina je takođe bila značajna u periodu Nemanjića, a neki smatraju da je u njoj rođen Rastko Nemanjić, osnivač Srpske pravoslavne crkve.

Danilovgrad je najveće naselje u Bjelopavlićkoj ravnici, koja je dobio ime po lokalnom plemenu Bjelopavlići, koje se prvi put pominju u jednom dokumentu, datiranom 4. avgusta 1411. godine, koji se čuva u Istorijskom arhivu Dubrovnika.

Danilovgrad se kao mlađe naselje, po prvi put pominje u vrijeme početka njegove izgradnje 1869. Grad je u pravom smislu riječi zaživio tek naredne 1870. godine kada je u saobraćaj pušten most Vojvode Mirka koji je povezao dvije obale rijeke Zete. Ova godina i zvanično se uzima za godinu formiranja Grada na Ćeranića Glavici.

On je urbano naselje novijeg datuma i prvi put se javlja na turskoj geografskoj karti 1876. godine, ispisanoj arapskim pismom. Te godine objavljene su dvije turske mape, na kojima se nalazi i prostor Bjelopavlića. Na prvoj karti je obuhvaćeno Primorje, Stara Crna Gora i Brda.

Pretpostavlja se, po načinu izrade, da je prva karta rađena ranije ili na osnovu neke druge starije karte kao uzornog obrasca. Ona predstavlja teritoriju Crne Gore nakon Konferencije ambasadora iz kraja 1858. godine, kada su postavljene nove granice između turske carevine i Crne Gore, kojom je vladao knjaz Danilo Petrović-NJegoš.

danilovgrad

Mapa Crne Gore na Balkanu iz 1859. godine (Izradio Jan Vaclik nakon bitke na Grahovcu 1858)

Na ovoj prvoj karti ne pominju se Bjelopavlići, već se njoj pominje naziv ”Brda” u širem značenju te riječi. Na njoj su, sa nekoliko grešaka upisani toponimi i neki nazivi kao Zeta – voda, i naselja: Osturuk (Ostrog), Zagorak, Kujava, Tvorilo, Frutak, Veleta, Orja Luka, Glavica, Bovan, Razići, dok je Ispuž (Spuž) ovdje označen kao dio turske teritorije.

Danilovgrad je osnovan sa ciljem da bude prestonica Knjaževine Crne Gore. Osnove za ovo plansko naselje je postavio knjaz Nikola Petrović-Njegoš 1870. Grad je dobio ime po Nikolinom prethodniku, knezu Danilu Petrović-NJegošu. Međutim, nakon oslobođenja Podgorice i Nikšića u Crnogorsko-turskom ratu, značaj Danilovgrada je opao.

Danilovgrad

Danilovgrad, čija izgradnja počinje 1869.godine, je prvi planski projektovan i utemeljen grad u Crnoj Gori. Ideja da se osnuje i podigne grad na Ćeranića Glavici potiče još iz Njegoševog vremena. Ideju o osnivanju varoši nastavio je Njegošev nasljednik Knjaz Danilo. Poslije pogibije Knjaza Danila na crnogorski prijesto došao je mladi knjaz Nikola. Ideja o gradnji nove varoši u Bjelopavlićima je počela da se realizuje.

Angažovan je mladi inžinjer Dragiša Milutinović, sin Sima Milutinovića Sarajlije, koji je 1869. godine uradio urbanistički plan za novi grad. Napravljen je plan za sljedeće javne građevine: Novi dvor njegove Svetosti, Senat, Tavnicu, Školu, Crkvu i Kulu za odbranu mosta, a 1868. godine pristupilo se podizanju mosta preko rijeke Zete.

 

danilovgrad

Pocetak XX Vijeka

Naseljena mjesta

Grad je oslonjen na brdo Glavica, na 45 metara nadmorske visine. Bandići, Bare Šumanovića, Begovina, Bileća, Bobulja, Bogićevići, Boronjina, Braćani, Brajovići, Brijestovo, Ćurilac, Ćurčići, Dabojevići, Daljam, Danilovgrad, Do Pješivački, Dolovi, Donje Selo, Donji Martinići, Donji Rsojevići, Donji Zagarač, Drakovići, Đeđezi, Đuričkovići, Frutak, Glava Zete, Gorica, Gornji Martinići, Gornji Rsojevići, Gornji Zagarač, Gostilje Brajovićko, Gostilje Martinićko, Gradina, Grbe, Gruda (Grude), Jabuke, Jastreb, Jelenak, Jovanovići, Klikovače, Komani, Kopito, Kosić, Kujava, Kupinovo, Lalevići, Lazarev Krst, Livade, Lubovo, Malenza, Mandići, Mijokusovići, Miogost, Mokanje, Mosori, Musterovići, Novo Selo, Orašje, Orja Luka, Pažići, Pitome Loze, Podvraće, Podglavica, Poljica, Potkula, Potočilo, Povrhpoljina, Požar, Rošca, Ržišta, Sekulići, Sladojevo Kopito, Slap, Slatina, Spuž, Sretnja, Strahinići(Strahinjići), Šobaići, Šume, Tvorilo, Veleta, Vinići, Viš, Vučica, Zagarač, Zagorak, Zagreda, Ždrebaonik i Župa.

 

Mjesta i znamenitosti

Džamije u Spužu

Pratite portal Volim Danilovgrad na Instagramu Klikom ovdje

Prva džamija u Spužu izgrađena je 1704. godine i dobila je ime sultana Ahmeda III koji je tada upravljao Carstvom. Džamija je bila izgrađena ispod Spuške glavice u njenom podnožju.

Džamija je bila izgrađena ispod Spuške glavice u njenom podnožju, na lokalitetu koji se danas nalazi preko mosta na rijeci Zeti na udaljenosti od oko 50 m. Kako je vojna posada tvrđave Spuž bila mnogobrojna, a sudeći i prema činjenici da je džamija bila podignuta u okviru gradskih zidina, slobodno bi se moglo zaključiti da je ona u početku najviše služila članovima vojnog garnizona, kako bi uspješno mogli obavljati vjerske dužnosti. Kasnije, sa porastom broja civilnog stanovništva, namaze su u njoj mogli obavljati i ostali građani Spuža.

Izgradnja džamije podrazumijevala je da ona mora imati i svoje službenike – hatibe (visoko pobožne ljude koji su se starali o sprovođenju svih propisa koje je nalagao šerijat), mutavelije (starali su se oko utroška novca, održavali su objekat raznim opravkama i sl.), imama (vjerski obrazovani ljudi – službenici koji su bili vrlo ugledni i povjerljivi među džematlijama i koji su ih predvodili u vjerskim radnjama, molitvama), mujezina (službenik koji je predvodio vjernike
u namazu i koji se prvi oglašavao sa munare ezanom (pozivom) na molitvu), kajima (lice koje se staralo o higijeni u džamijskom zdanju) i druge službenike.

Prema raspoloživim podacima može se reći da su službenici Sultan Ahmedove džamije u Spužu primali platu iz državne blagajne, jer pomenuta džamija u početku nije imala svoj vakuf. Interesantno je dodati da se zdanje Sultan Ahmedove džamije dugo održalo u Spužu i negdje do 1938. godine bio je očuvan i džamijski krov, koga nije bilo 1939. godine, ali je uz džamiju bio još uvijek dobro očuvan minaret.

Husein-age Mećikukića džamija u Spužu podignuta je prije 1723. godine na mjestu zvanom Ada, zapadno od puta prema Martinićima.

Treća spuška džamija bila je podignuta na lijevoj obali Zete, na udaljenosti od oko 200 m zapadno od ulaza na most, ispod puta prema Martinićima, između mahale Derdemez i Bećirovića mahale… Na staroj fotografiji skroz lijevo vide se ostaci džamije i munare.

NASTAVI SA ČITANJEM

Društvo

Uređena staza do martinićke Gradine

Pratite portal Volim Danilovgrad na Instagramu Klikom ovdje

Uz veliku volju smo doveli teren da bude čist i prohodan, a unutrašnjost ostataka Crkve oslobodili rastinja kako bi zainteresovani mještani i ostali građani mogli doći u obilazak, saopštili su iz crkvenog odbora crkve Sv. Petra Cetinjskog.

Istorijat:

Gradina u Martinićima (Gornjim, Donjim i Gradini) istočno od Spuža u Crnoj Gori, predstavlja ruševine utvrđenja iz prednemanjićke epohe. Smještena je na jednom brežuljku, uz rub doline rijeke Zete.

Ne pominje se u istorijskim izvorima, a kao Gradina u Martinićima se javlja tek u novijoj literaturi. Nastala je najverovatnije u vrijeme seobe naroda odnosno dolaska Slovena na taj dio Balkana. U lokalnoj tradiciji pominje se kao mjesto u kome je rođen otac Stevana Nemanje, Zavida.

Martinićka gradina se vjerovatno može identifikovati sa gradom Lontodoklom, koju Konstantin Porfirogenit pominje kao jedan od tri naseljena grada u Duklji.

Moguće je da su ovo naselje, formirano samo na dva sata hoda od antičke Dokleje, osnovali njeni izbjegli stanovnici u vrijeme doseljavanja Slovena. Vrijeme napuštanja naselja se ne zna, ali se pretpostavlja da se to moglo dogoditi vrlo rano, već krajem XII vijeka.

Gradina je formirana na prostranom vrhu brda koje skoro sa svih strana ima nepristupačne litice. Unutar bedema nalaze se ostaci jedne četvorougaone građevine, kao i jedan manji objekat koji podsjeća na rimske vojne logore (kastrume). Ovi ostaci je moguće da su postojali i prije nego što su bili izgrađeni bedemi.

U sjevernom dijelu Gradine, nalaze se ostaci velike trobrodne bazilike. Tokom arheoloških istraživanja, kod nje je pronađen veliki broj predromaničke plitkoreljefne kamene plastike, čijom analizom se potvrđuje da se radi o reprezentativnom sakralnom objektu, nastalom u X ili XI vijeku. U njenom središtu, pronađeno je postolje episkopskog prestola, a na pronađenim fragmentima ikonostasa postoje ostaci natpisa. Na njima se, na latinskom jeziku, pominje arhangel Mihajlo (kome je crkva vjerovatno bila posvećena) odnosno, na grčkom jeziku, izvjesni Petar, koji je vjerovatno bio ktitor crkve, a koga pojedini autori izjednačavaju sa knezom Petrom Gojnikovićem (kraj IX—početak X vijeka).

MARTINIĆKA GRADINA

NASTAVI SA ČITANJEM

Sponzorisano

Sponzorisano

Seljak.me i VD

Danilovgrad
12°
Слаба киша
05:5519:29 CEST
Осећај: 12°C
Ветар: 3km/h SSE
Влажност: 79%
Притисак: 1013.21mbar
УВ индекс: 1
УтоСреЧет
13/7°C
14/6°C
17/10°C

Facebook

Instagram

Najčitanije