Društvo
Đubrenje – u poljoprivredi zakon, za komšije ne baš
Kada imamo smanjenje poljoprivrednog zemljišta, sa 36 na 24% za samo 10 godina, uz to otkup poljoprivrednog i prevođenje ili čak i ne prevođenje u građevinsko zemljište a građenje objekata i njegovo zauzimanje, građenje puteva na plodnom zemljištu – to na kraju rezultuje stezanjem obruči oko poljoprivrede i poljoprivrednika, prenosi portal Seljak.me. Osim destrukcije poljoprivrednog zemljišta, tada se poljoprivredni proizvođači susreću sa još jednim problemom – pobunom građana zbog neprijatnih mirisa đubrenih livada. Ko je u pravu, koje su zakonske obaveze i prava farmera, da li je to posao za policiju, inspekciju…
Đubrenje – stari način (broj 1.) za plodnost zemljišta
Đubrenje površina je najbolji način rešavanja fecesa domaćih životinja, predstavlja zaokružen proces koji se često može vidjeti u prirodi. Sam po sebi, ovaj sistem odlaganja fecesa, potom njegova razgradnje i naposletku upijanje od strane biljne flore na i u zemljištu, oličje je prirodnog biološkog ciklusa, najprirodnijeg i najzdravijeg za zemljište, vodu, prirodu generalno a samim tim i za ljude.
Ukoliko se feces ne odloži na pravilan način, potom preradi u stajnjak i na kraju aplikuje – tada nastaju problemi. Stajnjak je izuzetno bogat organskom i neorganskom materijom, mineralima i mnogobrojnim polurazgrađenim i razgrađenim jedinjenjima, koji ako se pravilno ne uklope u biološki sistem izazivaju slobodnorečeno – biološku katastrofu. Tada najprije trpi voda, ali naposletku i građani. Dolazi do narušavanja ekosistema u cjelini te smanjenja biodiverziteta.
Sa druge strane trpi i farmer. On ne koristeći stajnjak čija je vrijednost na tržištu minorna, a biološka vrijednost izuzetno velika, on gubi. A gubi dosta: prinos i ponos (koji bi trebalo da ima svaki put kada pravilno đubri jer podržava diverzitet).
Zemljište koje se ne đubri osim što ima manje prinose, ono je i ekološki osiromašeno. Stalnim izvlačenjem biljne mase (kosidba) izvlače se važni elementi a zauzvrat se ne unosi niti jedan. Čemu to vodi najbolje svjedoče spržene, zanemarene livade.
Zakonsko uporište
Gdje je poljoprivredni proizvođač u moru zakona i zakonskih podakata? Šta piše u Zakonu o poljoprivrednom zemljištu.
Zakon o poljoprivrednom zemljištu ne uzima u obzir đubrenje poljoprivrednih površina, već posredno govori o ovoj temi. Naime u članu 3. navedenog zakona stoji da se poljoprivredno zemljište iskorišćava i to, između ostalog, time što se unapređuju livade i pašnjaci. Glavni način unapređivanja jeste đubrenje kojim se vraćaju hranljive materije zemljištu i na taj način obezbjeđuje tako prijeko potrebna kontinuiranost u poljoprivrenoj proizvodnji.
Član 4. Zakona o poljoprivrednom zemljištu takođe precizira da se poljoprivredno zemljište koristi za poljoprivrednu proizvodnju. Samo u nekim izuzecima i ako je zakonom tako propisano može se koristiti i za ostale namjene (kao što je gradnja kuća = pretvaranje u građevinsko zemljište), ali je primat svakako na poljoprivrednoj proizvodnji.
Pitanja upućena na adresu Ministarsva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede nisu dobila svoj epilog. Propise o načinu đubrenja livada ne mogu se naći, a da li ih imamo i gdje su – opet je pitanje za nadležna ministarstva.
Komunalna policija uputila nas je na upravu za inspekcijske poslove (UIP), kao nadležan organ za navedenu problematiku. Iz UIP-a smo upućeni na veterinarsku inspekciju (Uprava za bezbijednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove) ali takođe, bez odgovora.
Kako su nam odgovorili iz ekološke inspekcije đubrivo nakon brzog zaoravanja po đubrenju, sprečava se pojava neprijatnih mirisa.
Jedna od država u kojoj postoje propisi o načinu đubrenja/Kanada
Inače, u nekim drugim državama postoje propisi o minimalnoj udaljenosti đubrenih livada od susjednih kuća, rijeka, vodoizvorišta i sl. Svakako da se ne radi o velikim udaljenostima, već se radi o nekoliko desetina metara pa do oko stotinjak metara razdaljine.
Prerada fecesa u stajnjak/kompost – rešenje za probleme
Kada se postavlja pitanje da li preraditi sirovi feces u stajnjak ili kompost – odgovor je svakako. Razgrađeni feces u obliku stajnjaka pogodni je izbor mikro i makroelemenata za biljke, a aplikovanje sirovog fecesa sa farme može biti uzrok potpunog spaljivanja korijenja nekih biljaka.
Još jedan važan detalj je i miris koji se oslobađa prilikom primjene fecesa na zemljište. Kada se vrši aplikacija sirovog đubriva tada je isparavanje amonijaka sumporvodonika, skatola, merkaptana ali i brojnih drugih organskim jedinjenja na izuzetno viskom nivou. To će uzrokovati i dobro poznate pobune komšija i susjeda. Sa druge strane miris koji je prisutan kod komposta nije neugodan, u značajnoj mjeri je redukovan i ne bi trebalo da se osjeća.
Iako je stajnjak ili kompost pogodniji što se tiče mirisa, njegova prerada može zahtijevati vrijeme koje je poljoprivredniku u intenzivnoj proizvodnji dragocjeno. Sve u svemu, treba naglasiti važnost vraćanja hranljivih materija poljoprivrednom zemljištu, podržati farmere u svom poslu i bolje shvatiti njihovu ulogu u društvu. A zakon je na strani farmera, barem dok ne dobijemo odgovore od nadležnih.
Opština Danilovgrad raspisala je konkurs za dodjelu stipendija za studijsku 2026/2027. godinu, namijenjen redovnim studentima druge i narednih godina studija koji ispunjavaju propisane kriterijume.
Pravo na stipendiju mogu ostvariti studenti osnovnih, specijalističkih, integrisanih, master i doktorskih studija, bez obzira na mjesto studiranja. Jedan od osnovnih uslova je da kandidat ima prebivalište u Opštini Danilovgrad najmanje godinu dana do dana raspisivanja konkursa i da je državljanin Crne Gore.
Kandidati moraju biti redovni studenti koji su, prema programu ustanove visokog obrazovanja, položili sve ispite iz prethodne godine i ostvarili prosječnu ocjenu najmanje 9,00. Za studente prve godine master studija traži se prosjek najmanje 9,00 sa osnovnih studija, dok studenti prve godine doktorskih studija moraju imati prosjek najmanje 9,00 na svim prethodnim nivoima studija.
Za doktorske studente čiji studijski program nema sistem ocjenjivanja, potrebno je dostaviti potvrdu visokoškolske ustanove ili mentora kojom se potvrđuje da takav sistem nije predviđen, kao i da su uredno ispunjene sve obaveze iz prethodne akademske godine.
Stipendija se dodjeljuje za jednu studijsku godinu i isplaćuje u 10 redovnih mjesečnih rata, za period od 1. oktobra 2026. do 1. avgusta 2027. godine. Ista stipendija može biti dodijeljena samo jednom za istu godinu studija.
Koja dokumenta treba dostaviti?
Uz prijavu je potrebno priložiti:
- fotokopiju biometrijske lične karte;
- potvrdu o prebivalištu;
- potvrdu o upisu godine studija;
- potvrdu o položenim ispitima i ostvarenoj prosječnoj ocjeni;
- potvrdu da je kandidat redovan student;
- za doktorske studente bez sistema ocjenjivanja – odgovarajuću potvrdu ustanove ili mentora.
Rok za prijavu je 30 dana od dana raspisivanja konkursa, odnosno, imajući u vidu da je konkurs raspisan 8. oktobra, prijave se mogu podnijeti do 7. novembra 2026. godine. 1791460247-konkurs-za-dodjelu-s…
Prijava se može preuzeti na pisarnici Opštine Danilovgrad ili sa zvaničnog sajta Opštine. Dokumentacija se dostavlja u zatvorenoj koverti sa naznakom „KONKURS ZA STIPENDIJE“, neposredno na pisarnici ili poštom na adresu Opštine Danilovgrad, Sekretarijat za društvene djelatnosti, Trg 9. decembar, 81410 Danilovgrad.
Za dodatne informacije kandidati se mogu obratiti Sekretarijatu za društvene djelatnosti ili putem e-maila dr*******************@*********ad.me.
Formular za prijavu na sledećem LINKU
Društvo
Predstavljen izvještaj „Ptice gnjezdarice doline rijeke Zete – stanje, izazovi i perspektive zaštite“
Kako su saopštili iz Društva, u uvodnom dijelu pristnima je Miodrag Karadžić iz DMENa, predstavio projekat i kazao da je prevashodni zadatak projekta da prikupi i obradi podatke koji se odnose na ptice gnjezdarice rijeke Zete.
Dalje je kazao da dolina rijeke Zete predstavlja područje izuzetne vrijednosti za ornitofaunu.
“Raznolikost staništa uslovljava visok prehrambeni diverzitet, što rezultira prisustvom velikog broja ptičjih vrsta. Područje je prepoznato kao značajan migratorni koridor, čiji značaj prevazilazi nacionalni nivo, a za više ptičjih vrsta ima ključnu ulogu u nacionalnom kontekstu, kako za gniježđenje, tako i za migraciju. Upravo zbog ovih vrijednosti, brojna istraživanja sprovedena u prethodnom periodu svrstala su dolinu rijeke Zete u područja od međunarodnog značaja za ptice (IBA – Important Bird Area)”, istakao je on.
Socio-ekonomska analiza Parka prirode Rijeka Zeta dodatno ukazuje na značaj ovog područja u kontekstu evropskih integracija i uspostavljanja Natura 2000 mreže.
“Međutim, i pored ovog priznanja, stanje zaštite ptica gnjezdarica u Crnoj Gori ukazuje na potrebu za dodatnim i sistematičnijim prikupljanjem podataka, posebno na lokalnom nivou. Crvena lista ptica Crne Gore jasno ukazuje na postojanje značajnih praznina u znanju o statusu pojedinih vrsta ptica gnjezdarica, koje su svrstane u kategoriju „Nedovoljno podataka“, što onemogućava pouzdanu procjenu njihovog stanja i trendova.
Ovakav nedostatak podataka dodatno naglašava potrebu za ciljanim lokalnim istraživanjima i monitoringom, u skladu sa obavezama koje proizilaze iz nacionalnog zakonodavstva i Direktive 2009/147/EC o očuvanju divljih ptica”, zaključio je Karadžić.
Jovana Drobnjak, diplomirani biolog i ornitolog, istakla je da je fokus izvještaja na pregledu ornitofaune doline rijeke Zete, analizi izazova i pritisaka na ovom području i predlogu mjera za adekvatniju zaštitu i bolje upravljanje.
“Crna Gora predstavlja zemlju sa velikom raznovrsnošću i bogatstvom biodiverziteta. Kada je u pitanju diverzitet ptica, u Crnoj Gori su registrovane 353 vrste , što u odnosu na 533 vrste na nivou Evrope čini 65% ornitofaune koja je zabilježena na ovom kontinentu”, navela je ona.
Što se tiče teritorije opštine Nikšić naglasila je da je registrovano 196 vrsta , dok je u Bjelopavlićima zabilježeno 265 vrsta što čini 75% faune ptica Crne Gore. U slučaju teritorije opštine Danilovgrad, registrovano je da životni ciklus gniježđenja provodi 113 vrsta, dok njih sedam imaju status potencijalnih gnjezdarica.
“Kao dominantne oblasti pritisaka i prijetnji izdvojile su se: energetska infrastruktura sa fokusom na solarne elektrane; promjena prirodnog režima plavljenja plavnih livada usljed izmjena vodnog režima, upravljanja akumulacijama i regulacije vodotoka; planirani projekat prevođenja dijela voda rijeke Zete u akumulacije Krupac i Slano i projekat povezivanja akumulacija Krupac i Slano; deponije, nepravilno odlaganje otpada i ispuštanje otpadnih voda; intenzivna urbanizacija, koja je u velikoj mjeri neplanskog karaktera ili čak i ilegalna u pojedinim djelovima; krivolov, za koji se generalno može reći da je veliki problem sa kojim se susreće cijela zemlja, te stoga ni područja u dolini rijeke Zete nisu izuzetak; neriješena upravljačka struktura parka prirode „Rijeka Zeta“ u opštinama Danilovgrad i Podgorica i poljoprivreda, koja kroz prekomjernu upotrebu mineralnih đubriva doprinosi pogoršanju kvaliteta zemljišta i zagađenju podzemnih i površinskih voda, te samim tim do gubitka biodiverziteta mikroorganizama u zemljištu”, naglasila je Dorbnjak, ukazavši da je dolina rijeke Zete izuzetno vrijedno stanište sa aspekta i gnijezdećih i migratornih vrsta ptica.
Iz Društva mladih ekologa Nikšić ističu da je, uprkos internacionalnim statusima zaštite poput IBA područja i potencijalnih SPA područja, te nacionalne zaštite donjeg toka doline rijeke Zete u nivou parka prirode, ova rijeka sa svojom okolinom izložena velikom broju pritisaka i prijetnji. Takođe, kako upozoravaju, iako je u strateškim dokumentima poput strateških planova opština Nikšić i Danilovgrad navedeno da zaštita biodiverziteta i prirodnih vrijednosti predstavljaju prioritet, realizacija konkretnih mjera i koraka za njenu zaštitu ili unaprjeđenje sadašnjeg stanja nijesu vidljivi i na odgovarajućem nivou.
Stoga je, prema njihovim riječima, potrebno popraviti sadašnje stanje i u budućnosti zaštitu ovog izuzetno važnog područja podići na veći nivo, kako bi se smanjili uticaji pritisaka i prijetnji.
Projekat „Ptice gnjezdarice doline rijeke Zete, stanje, izazovi i perspektive zaštite“, u okviru kojeg je izrađen izvještaj, finansiran je od Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera.
Društvo
Danilovgradska učenica među najboljima u Crnoj Gori: Jovana Vujošević osvojila treće mjesto na IKA takmičenju
Jovana Vujošević, učenica Gimnazije „Petar I Petrović Njegoš“ iz Danilovgrada, osvojila je treće mjesto u kategoriji autorske poezije za uzrast od 14 do 18 godina, u okviru pete sezone književnog takmičenja Internacionalne kulturne asocijacije IKA.
Nakon deset mjeseci takmičenja, obilaska brojnih crnogorskih opština i velikog broja književno-takmičarskih večeri, Internacionalna kulturna asocijacija IKA završila je petu sezonu najvećeg književnog takmičenja za djecu i mlade književne talente iz Crne Gore.
Ovogodišnja sezona okupila je više od 500 djece i mladih iz gotovo svih crnogorskih opština, a tokom deset mjeseci dodijeljeno je više od 50 pehara, preko 150 medalja i više od 1.300 zahvalnica.
Među najboljima našla se i Danilovgrađanka Jovana Vujošević, učenica Gimnazije „Petar I Petrović Njegoš“, koja je u kategoriji autorska poezija – uzrast od 14 do 18 godina zauzela treće mjesto. Njena mentorka bila je profesorica Nada Cerović-Bajović.
Ovaj rezultat predstavlja još jedno priznanje talentu mladih iz Danilovgrada, posebno imajući u vidu da je Jovana bila među četiri najbolje plasirana takmičara u svojoj kategoriji.
IKA je u završnom saopštenju istakla da je peta sezona još jednom pokazala koliko među djecom i mladima postoji interesovanje za književnost, poeziju, priču i lijepo kazivanje.
Organizatori su posebno zahvalili učenicima, roditeljima, školama i profesorima koji su tokom deset mjeseci bili dio projekta, naglašavajući da pobjednicima ne smatraju samo one koji su osvojili pehare i medalje.
„Svi oni su pobjednici!“, poručili su iz IKA.
Posebna vrijednost ovogodišnjeg takmičenja, kako navode organizatori, jeste u tome što mladi i dalje prepoznaju vrijednost pisane riječi, knjige, kulture i obrazovanja, uprkos vremenu u kojem značajan dio njihovog svakodnevnog života zauzimaju telefoni, društvene mreže i savremene tehnologije.
IKA najavljuje da će i u narednom periodu nastaviti da prati i podržava mlade talente iz Crne Gore i regiona, sa ciljem da im pomogne da naprave prve ozbiljnije korake na stvaralačkom putu.
„Naš cilj nije samo da pronađemo talentovanu djecu i dodijelimo im nagrade. Želimo da ih pratimo, podstičemo i pomognemo im da naprave svoje prve ozbiljne korake na stvaralačkom putu“, navodi se u saopštenju koje potpisuje predsjednik Internacionalne kulturne asocijacije IKA, književnik Veljko Veljović.
Pretresi u zapadnoj regiji: Oduzeto osam komada oružja, municija i marihuana
SJUTRA CRVENI METEO ALARM: Upozorenje na jaku kišu, elementarne nepogode i grad
Opština Danilovgrad raspisala konkurs za stipendije talentovanim studentima
Predstavljen izvještaj „Ptice gnjezdarice doline rijeke Zete – stanje, izazovi i perspektive zaštite“
Danilovgradska učenica među najboljima u Crnoj Gori: Jovana Vujošević osvojila treće mjesto na IKA takmičenju
Privrednik Željko Rolović donirao 18.000 eura za obnovu doma porodice iz Danilovgrada
Bemax će realizovati asfaltiranja u mjesnim zajednicama
Koliko košta legalizacija objekata u Danilovgradu
Iković predložio 30.000 eura za naknade vlasnicima nepokretnosti u Parku prirode „Rijeka Zeta“
PES i dio nezavisnih odbornika dogovaraju političko povezivanje pred lokalne izbore u Danilovgradu
Dječja nedelja obilježena sportskim druženjem učenika tri škole
KREAKCIJA: Mladi u fokusu projekta koji podstiče njihovo veće učešće u životu zajednice
Završena druga faza obnove Adžijinog mosta
Grad uništio dva hektara lubenice na Viškom polju: „Poslije ovoga gubim volju za bavljenjem poljoprivredom“
Najavljen “Family Day” u prirodi na Glavi Zete: Dan za porodicu, prirodu i humanost
-
Hronika5 дана ranijeUhapšen Danilovgrađanin, vozio sa 1,23 promila alkohola
-
Društvo2 дана ranijeUskoro gotova projektna dokumentacija za novo igralište: Pogledajte gdje će se graditi
-
Partner program portala VD14 сати ranijeCapital u Danilovgradu na dvije lokacije: „Želimo da rastemo zajedno sa našim sugrađanima“