By 
U seriji članaka ćemo se osvrnuti na prava i načine učešća građana u procesima donošenja i sprovođenja odluka na lokalnom nivou. Do sada smo pisali o Građanskoj inicijativi i Zboru građana dok ćemo danas pažnju usmjeriti na referendum.
Pravo građana na učešće u procesima donošenja odluka na lokalnom nivou predstavlja princip demokratskog uređenja države i osnovni preduslov za odgovoran i transparentan rad lokalnih samouprava.
Ovi oblici su najpreciznije uređeni statutom jedinice lokalne samouprave i odlukom o učešću lokalnog stanovništva u vršenju javnih poslova.
Jedan od najznačajnijih mehanizama učešća građana u procesu odlučivanja na lokalnom nivou je referendum. Radi izjašnjavanja građana o određenim pitanjima iz nadležnosti opštine može se raspisati referendum za teritoriju opštine (opštinski referendum) ili za dio teritorije opštine (mjesni referendum).
Referendum kao oblik neposrednog učešća građana u radu lokalne samouprave u Crnoj Gori regulisan je Zakonom o referendumu ( objavljen u Sl. Listu br. 9 /01), s tim što jedinice lokalne samouprave mogu svojim aktom (odlukom), koji je skladu sa statutom jedinice lokalne samouprave, detaljnije regulisati mnogobrojna pitanja vezana za ovaj oblik izjašnjavanja građana.
Prema Zakonu o lokalnoj samoupravi, opštinski referendum mora se raspisati radi prethodnog izjašnjavanja građana
o osnivanju novih opština, ukidanja ili spajanja postojećih opština i promjeni sjedišta opština, a može se raspisati i radi prethodnog izjašnjavanja građana o pojedinim pitanjima iz nadležnosti skupštine opštine u slučajevima, na način i po postupku utvrđenim statutom, u skladu sa zakonom.
Na mjesnom referendumu građani sa dijela teritorije opštine izjašnjavaju se o pitanjima iz nadležnosti lokalne samouprave.
Uslovi i način sprovođenja i pitanja o kojima će se građani izjašnjavati mjesnim referendumom utvrđuju se statutom.
Opštinski referendum se može raspisati radi prethodnog izjašnjavanja građana na teritoriji opštine o pojedinim pitanjima iz nadležnosti lokalne samouprave u slučajevima, na način i po postupku utvrđenim statutom opštine, u skladu sa zakonom.
Odluku o raspisivanju opštinskog referenduma donosi skupština opštine, u skladu sa statutom.
Odluka treba da ispunjava dva formalna kriterijuma:
1. jasno formulisano pitanje o kojem se građani izjašnjavaju na referendumu i
2. datum održavanja referenduma
Opštinski referendum sprovodi komisija za sprovođenje opštinskog referenduma i glasački odbori.
Komisiju za sprovođenje opštinskog referenduma imenuje skupština opštine najkasnije u roku od 10 dana od dana stupanja na snagu odluke o raspisivanju referenduma. Građanin koji ima pravo izjašnjavanja na referendumu može podnijeti prigovor nadležnoj komisiji zbog nepravilnosti u sprovođenju referenduma.
Na mjesnom referendumu građani sa dijela teritorije opštine se izjašnjavaju o pitanjima iz nadležnosti lokalne samouprave. Pitanja o kojima će se građani izjašnjavati mjesnim referendumom
Statut opštine Danilovgrad i Referendum
Referendum
Radi izjašnjavanja građana o određenim pitanjima iz nadležnosti Opštine može se raspisati referendum za teritoriju opštine (opštinski referendum) ili za dio teritorije opštine (mjesni referendum)
Član 120
Opštinski referendum se može raspisati radi prethodnog izjašnjavanja građana: o uvođenju samodoprinosa za teritoriju opštine, izgradnje objekata infrastrukture od interesa za opštinu, odlučivanja o pitanjima pokrenutim građanskom inicijativom koja nije prihvaćena od strane Skupštine, o pitanjima od značaja za unapređenje i zaštitu životne sredine, kao i o drugim pitanjima od posebnog značaja iz nadležnosti Opštine o kojima Skupština ima pravo da donosi odluke.
Član 121
Predlog za raspisivanje opštinskog referenduma mogu podnijeti predsjednik Opštine, najmanje jedna trećina odbornika i 10% birača upisanih u birački spisak opštine, prema podacima o broju birača sa poslednjih izbora.
Član 122
Mjesni referendum se može raspisati radi prethodnog izjašnjavanja građana o pitanjima od neposrednog interesa za građane sa područja opštine za koje se referendum raspisuje, a naročito:
– o uvođenju mjesnog samodoprinosa;
– o izgradnji objekata infrastrukture od interesa za to područje;
– o pitanjima od značaja za unaprjeđenje i zaštitu životne sredine;
– o drugim pitanjima od posebnog značaja za građane sa tog područja o kojima Skupština opštine donosi odluke.
Predlog za raspisivanje mjesnog refenduma mogu podnijeti predsjednik Opštine, najmanje jedna trećina odbornika i 20% birača upisanih u birački spisak opštine za područje na kojem se sprovodi mjesni referendum, prema podacima o broju birača sa poslednjih izbora upisanih za to područje
Odluku o raspisivanju referenduma donosi Skupština opštine u skladu sa zakonom.
Comments