I dalje bez Zona zaštite: Velika količina otpada u Zaštitnoj zoni izvorišta „Oraška jama“

Otpad na u Zaštitnoj zoni izvorišta „Oraška jama“.

Čitalac portala Volim Danilovgrad dostavio nam je fotografije na kojima se vide veće količine otpada na nekoliko lokacija od kojih je jedna u najužoj zaštitnoj zoni vodoizvorišta „Oraška jama“.

Opština, koja ima izdašne izvore pitke vode, od usvajanja Prostorno urbanističkog plana, nije donijela tj usvojila Zone sanitarne zaštite svojih vodoizvorišta. 

Zakon o vodama  uređuje pravni status i način integralnog upravljanja vodama, vodnim i priobalnim zemljištem i vodnim objektima, uslovi i način obavljanja vodne djelatnosti i druga pitanja od značaja za upravljanje vodama i vodnim dobrom.

Određivanje granica vodnog zemljišta definisano je  Pravilnikom o određivanju i održavanju zona i pojaseva sanitarne zaštite izvorišta i ograničenja u tim zonama. Prema ovom pravilniku zone zaštite se određuju prema broju stanovnika koji koristi vodu sa vodoizvorišta, protoku u litrima po sekundi, tipu terena na kojem se nalaze vodoizvorišta i vodozahvati. U odnosu na prethodno se definišu zone koje zauzimaju prostor oko izvorišta na različitim udaljenostima, I, II i III zona respektivno. 

U zavisnosti od tipa terena na kojem se nalazi vodoizvorište dozvoljena odnosno zabranjena je gradnja određenih objekata i sprovođenje radnji koje mogu ugroziti vodoizvorište  (Sjećate se groblja? Ono nikako nije smjelo biti ni razmatrano na planiranoj lokaciji ali ovo nije prvi put da Opština donosi dva dokumenta koja su u suprotnosti jedan sa drugim  – ili se dešava još veća zbrka, isti dokument predviđa dvije suprotne stvari na istom mjestu: istovremeno se štiti izvorište od urbanizacije i dozvoljava gradnja u slivu izvora sa koga se grad napaja pitkom vodom).

Oraška jama po starom sistemu određivanja zona ima užu i širu zonu. Možda je urađena nova zonacija ali takve informacije nisu dostupne građanima. Sve ovo ukazuje da je neko plaćen da čuva pitku vodu ali da godinama ne radi posao za koji je plaćen.

Zaštitne zone i mjere zaštite su davno trebale biti propisane i isto tako primijenjene ali to se još nije desilo.

U Nacrtu Programa uređenja prostora Opštine Danilovgrad za 2023. godinu sa Programom urbane sanacije koji je skoro bio na javnoj raspravi navedeno je da je potrebno uspostavljanje zona sanitarno – tehničke zaštite na svim vodoizvorištima (Oraška Jama, Milojevića vrelo, Viško vrelo, Žarića Jama, Brajovića Jama i Slatinski izvori) za šta se planira izdvojiti 40.000,00€. Interesantan je podatak da se ova stavka godinama unazad nalazi u Programu uređenja prostora Opštine Danilovgrad ali se ne sprovodi odnosno zone se ne uspostavljaju pa time i ne postoji aktivna zaštita.

Do zaštite vodoizvorišta Danilovgrađani će plaćati vodu upitnog kvaliteta jer danilovgradski Vodovod ne posjeduje svoju laboratoriju već vodu na testiranje šalje Institutu za javno zdravlje na čije se analize čeka i po nekoliko dana dok se iste vrše, koliko smo upoznati, samo nakon velikih padavina i očiglednih zamućenja vode.

O ponašanju građana koji otpad ostavljaju ispod tabli na kojima se izričito govori da je zabranjeno odlaganje otpada suvišno je govoriti? Nepismeni nisu sigurno jer je pismenost u Crnoj Gori na nivou od 99%.