Naslovna - Novosti - Društvo - Plan iz 1938. godine: Zeta je mogla napajati električnom energijom cijelu Jugoslaviju!

Plan iz 1938. godine: Zeta je mogla napajati električnom energijom cijelu Jugoslaviju!

Rijeka Zeta, koja nema veliki vodni potencijal za proizvodnju električne energije, ali ako bi se akumulirala voda Zete u Nikšićkom polju, i kanalima sprovela u njenu dolinu u Bjelopavlićima, pri čemu bi se dobio pad od nekoliko stotina metara, njen potencijal iznosio bi oko 200.000 KS. Količina električne energije koja bi bila proizvedena snagom rijeke Zete, bila bi dovoljna za rad velikih industrijskih postrojenja u Crnoj Gori i za elektrifikaciju sistema za navodnjavanje.

Jedan interesantan plan za korišćenje rijeke Zete za proizvodnju električne energije, saopšten je 1938. godine u podgoričkom listu “Zeta”.

Autor članka “Eksploatacija rijeke Zete”, Ilija Stojković, inače profesor matematike, predlaže da se u gornjem dijelu Nikšićkog polja izvrši kaptaža izvora koji čine rijeku Zetu, i da se svi ovi izvori dovedu do jednog betonskog kanala koji bi tekao duž čitavog polja, do mjesta Kunak.

Kod Kunka bi se voda iz kanala preusmjerila u tunel, dužine od 800-1000 m, koji bi bio probijen ispod prevoja Planinica, u pravcu Bjelopavlića. Na izlasku iz tunela, kako navodi Stojković, “Zeta bi s južne strane Planinice, u pravcu Perućice i Dobrog Polja, pravila najveći svjetski vodopad, čija bi visina iznosila više od 550 metara, i njegova cjelokupna vodena masa odvela bi se pomoću vodenih turbina u hidroelektričnu centralu na Perućici i upotrijebila za proizvodnju električne energije.”


Stojković smatra da bi ova hidrocentrala po svojoj snazi mogla biti jedna od najvećih u Evropi i da bi sa  hidrocentralom na Morači, mogla obezbijediti potrebnu električnu energiju za čitavu Jugoslaviju.

DRUGI SVJETSKI RAT

Planove o izgradnji hidrocentrala i iskorišćavanju vodnih potencijala Crne Gore za proizvodnju električne energije, prekinuo je ulazak Jugoslavije u Drugi svjetski rat (1941). Ratno doba prekinulo je i sve druge privredne planove, pa i potrebu za novim postrojenjima za proizvodnju električne energije. Tokom italijansko-njemačke okupacije Crne Gore, nastavile su s radom javne električne centrale, dok su namjenske centrale dijelile sudbinu industrijskih preduzeća
kojima su pripadale.

 

O radu javnih električnih centrala u Crnoj Gori, rijetko se pisalo u tadašnjim okupacijskim novinama. Jedan veći tekst o crnogorskim javnim električnim centralama i hidrološkim potencijalima Crne Gore za proizvodnju električne energije, objavljen je jula 1942. godine u okupatorskom “Glasu Crnogorca”. U tekstu se kaže da su sve električne centrale u Crnoj Gori malog kapaciteta i da se za proizvodnju električne energije još ne upotrebljava ona snaga koju Crna Gora ima u izobilju – vodena snaga.

 

Takođe pogledajte

Sanacija kritičnih tačaka na putu Spuž – Klikovače

“Sporedni put Spuž – Bandići… Naselje se zove Klikovače. Više od 10 godina ovaj put …

Radovi na stadionu FK “ISKRA”

Stadion FK Iskra u narednim mjesecima dobiće novu zapadnu tribinu, novu prirodnu podlogu sa sistemom …

Оставите одговор

%d bloggers like this: